آرشیو
انتخاب نشریه


پديده اي شوم عليه کرامت زنان؛
خواستگاري دختر از پسر!

اشاره:
برخي مردان سال‌ها براي خواستگاري رفتن تلاش مي کنند؛ اما به نتيجه نمي رسند و تا رسيدن به همسر ايده آل خود اين راه را ادامه مي دهند. به گزارش خبرگزاري رسا،‌ امروزه پديده خواستگاري هاي خياباني و همچنين خواستگاري دختر از پسر متأسفانه در جامعه ديده مي شود، اين حرکت ها بي ترديد با فطرت و ذات انسان ها کمترين سنخيتي را داراست. اين گونه اتفاق‌ها در حالي در ايران رخ مي دهد که در بسياري از کشورهاي جهان مرسوم نيست. البته برخي معتقدند که اين پديده امري ناپسند نيست؛ ولي از لحاظ عرف غيرمعمول و دون شأن است. خواستگاري زنان از مردان امروزه در رسانه هاي کشور و در قالب سريال و يا متون در برخي سايت ها ديده مي شود. بحث هاي زيادي در اين زمينه وجود دارد که بررسي آن به عهده خوانندگان گرامي است اما قصد داريم از لحاظ تفاوت هاي زن و مرد و جايگاه زن و حقوق وي در اسلام نکاتي را ارزيابي کنيم؛
* حکايت شمع و پروانه 
وقتي از جنس زن سخن مي گوييم، درباره موجودي صحبت مي کنيم که در کنار تفاوت هاي ماهوي جسمي،‌ از لحاظ روحي تفاوت هاي زيادي با جنس مرد دارد. عده اي با فرياد در بوق فمينيست بر اين معتقدند که زن در همه جنبه ها با مرد مساوي است و داراي حقوقي است.
به طور قطع زنان در بسياري از امور با مردان اشتراک دارند اما از خيلي جهات نيز مردان با زنان متفاوتند. زنان از لحاظ قوت جسمي نسبت به مردان در مرتبه پايين تري قرار دارند و زنان از نظر ظرافت در مرتبه اي بالاتر از مردان هستند. اين تفاوت ها خيلي واضح است؛ يکي اينکه در دنياي مادي، براي تکميل يک شيء، شيء ديگري غير همگون در کنار آن قرار مي گيرد و خيلي از اتفاقات در دنيا، داراي پيش مقدمه و مقدمه هايي است که اگر نباشند نظم طبيعي و نظام هستي به هم مي ريزد.
فعاليت زن در مشاغل سخت نظير رانندگي ماشين سنگين يا مهندسي ساختمان، و يا بالعکس، کار کردن مرد در پست هاي زنانه نظير تربيت فرزند در منزل يا مشاغل درماني مختص بانوان، درست است که از لحاظ ظاهري امکان پذير است؛ اما از لحاظ روحي شرايطي را براي هر دوجنس ايجاد مي کند که او را از مدار حرکت فطرت به سمت پيشرفت يا کند و يا متوقف مي کند.
مرد، منطقي است و زن احساسي. اگر مردي در پاسخ به خواستگاري يک زن، پاسخ منفي بشنود، مي تواند آن را تحمل کرده و منطقي برخورد کند اما زن چون فطرت معشوقه آفريده شده است اگر بنابر خلاف فطرتش از مردي خواستگاري کند  و جواب منفي بشنود؛ قطعا بر احساسات وي اثر منفي 
مي گذارد و اين گونه نيست که بتواند اين روند را مثل مرد ادامه دهد.
شهيد مطهري در اين باره گفته است: «اينکه از قديم الايام مردان به عنوان خواستگاري نزد زنان مي رفته اند و از آن ها تقاضاي همسري مي کرده اند، از بزرگ ترين عوامل حفظ حيثيت و احترام زن بوده است. طبيعت، مرد را مظهر طلب و عشق و تقاضا آفريده است و زن را مظهر مطلوب بودن و معشوق بودن. طبيعت، زن را گُل، و مرد را بلبل، زن را شمع و مرد را پروانه قرار داده است. اين يکي از تدابير حکيمانه و شاهکارهاي خلقت است که در غريزه مرد نياز و طلب و در غريزه زن ناز و جلوه قرار داده است.  خلاف حيثيت و احترام زن است که به دنبال مرد بدود. براي مرد قابل تحمل است که از زني خواستگاري کند و جواب رد بشنود و آنگاه از زن ديگري خواستگاري کند و جواب رد بشنود تا بالاخره زني رضايت خود را به همسري با او اعلام کند، اما براي زن که مي خواهد محبوب و معشوق و مورد توجه و علاقه باشد و از قلب مرد سر در آورد تا بر سراسر وجود او حکومت کند، قابل تحمل و موافق غريزه نيست که مردي را به همسري خود دعوت کند و احياناً جواب رد بشنود و سراغ مرد ديگري رود.»
ديده شده که برخي مردان سال ها براي خواستگاري رفتن تلاش 
مي کنند اما به نتيجه نمي رسند و تا رسيدن به همسر ايده آل خود اين راه را ادامه مي دهند اما ديده نشده برفرض مثال که زني سال هاي متمادي براي انتخاب همسر مورد نظرش خواستگاري کند.
* عرف جامعه ما و وصله ناجور خواستگاري دختر از پسر 
برخي ممکن است سوال کنند که جوّ جامعه و عرف کشور ما اين فضا را ايجاد ننموده تا اين قضيه آزمايش گردد. در پاسخ بايد اشاره نمود که نمونه هاي معدودي از کشورها اين روند را دارند و نتايج خود را نيز ديده اند. 
مثلا جمهوري گينه بيسائو کشوري در آفريقاست. اين کشور در زمره فقيرترين کشورهاي جهان قرار دارد. در اين قسمت از دنيا، اين دختران هستند که همسر آينده خود را انتخاب مي‌کنند.
آنان پيشنهاد خود را کاملا علني مطرح مي‌کنند؛ به اين شکل که يک ظرف ماهي سرخ‌شده با روغن مخصوص را با سس خوش‌طعم قرمزرنگ تزئين مي‌کنند و با هماهنگي قبلي با مادر پسر به خدمت پسر مورد نظرشان مي‌رسند.
در ضمن اينجا منطقه‌اي است که مردها در قبال اين درخواست هيچ قدرتي براي «نه» گفتن ندارند و بعد از مشورت با مادر خود درخواست دختر را قبول مي‌کنند. يعني آنها روز بعد براي گرفتن جواب خود با دسته‌گلي سفيد نزد داماد رفته و بعد از گرفتن جواب، دسته‌گل را به او تقديم مي‌کنند.
شبيه اين قضيه در کشورهايي نظير مراکش، اوکراين، چين، شيکاگو و اسکاتلند وجود دارد؛ اما نکته قابل توجه در تمامي اين نمونه ها اين است که جنس زن باز براي ارائه خواستگاري خود از مرد مورد نظرش، کارهاي عجيبي را متحمل مي شود که مي توان گفت با عظمت و احترام زن سازگار نيست.
در کشور اوکراين، فقط شهر لويو در غرب کشور اوکراين است که اين چنين وضعيتي دارد. طبق آخرين سرشماري صورت‌گرفته در اين کشور، ۸۵ درصد جمعيت اين شهر تاريخي را زنان تشکيل مي‌دهند.
کارشناسان جمعيت‌شناسي اوکراين علت وقوع چنين موضوعي در «لويو»ي اوکراين را عدم تمايل خانواده‌هاي اين شهر به داشتن فرزندان پسر عنوان کرده‌اند که در گذر زمان باعث بروز چنين مشکلي در اين شهر که همان نابرابري تعداد زنان و مردان است، شده و همين نابرابري، دختران را به سمت خواستگاري رفتن سوق داده است.
يا در کشور چين قبيله ‌اي عجيب در چين به نام «موسوا»، زنان و دختران حاکمان اصلي محسوب مي‌شوند و روساي قبيله تنها از ميان زنان انتخاب مي‌شوند. در اين قبيله زنان انتخاب مي‌کنند که با کدام مرد ازدواج کنند و در حقيقت ازدواج رسمي ندارند. دختران اين منطقه حرف اول و آخر را براي ازدواج و انتخاب همسر خود مي‌زنند و مردان پس از ازدواج در خانه زنان زندگي مي‌کنند.
در شيکاگو نيز وضع بهتر از اين نيست. در اين شهر دختران بعد از کلي تحقيقات درباره شغل و پيشنيه کاري! فرد مورد نظر با حلقه‌اي نقره‌اي ‌رنگ و ساده به او پيشنهاد ازدواج مي‌دهند. در اين ميان هرگاه پسر مورد نظر تمايلي به پذيرفتن درخواست ازدواج نداشته باشد، حلقه را رد کرده و روز بعد با گل سرخي براي دلجويي به ديدن خواستگار خود مي‌رود!
در کشور اسکاتلند نيز وضع به شکلي ديگر است. سال کبيسه براي کشوري چون اسکاتلند بسيار ويژه است که در قرن يازدهم، ملکه مارگارت به دخترها اجازه داد که در صورت تمايلشان از پسر مورد نظرشان، خواستگاري کنند. ملکه مارگارت اين رسم را در تاريخ 29 فوريه يک سال کبيسه رواج داد. بر اساس همين روايت و تاريخ، دخترها هر چهار سال يک ‌بار به خواستگاري پسر مورد علاقه‌شان مي‌روند. البته چندي بعد، رسم شد که اگر آن پسر پيشنهاد دختر را قبول نکند، مجبور است که در عوض يک دست پيراهن و يک جفت دستکش بچه‌گانه براي دختر بخرد تا کينه را از دل او پاک کند!
مي بينيم در کشورهايي که اين قضيه رواج دارد همچنان جايگاه دختر از نظر ذاتي تغييري نکرده و فقط شيوه آن کمي تغيير يافته و عملا خواستگاري دختر از پسر مانند بسياري از قوانين ناعادلانه آنان را 
مي توان صرفا پوششي براي توجيه فمينيست ذکر کرد.
* جاي ريحانه و قهرمان عوض نشود 
حال با اين اوصاف ممکن است عده اي بگويند که ما در صدر اسلام و در زمان پيامبر اعظم عليه و آله السلام اين مسئله را مي بينيم. ازدواج شخص پيامبر خدا صلي الله عليه و‌ آله و سلم، از اين جنس است.
در اينجا چند نکته را متذکر مي شويم؛ اولا اسلام اين کار را ممنوع نکرده است. ثانيا ازدواج ايشان تنها نمونه اي از زندگاني چهارده معصوم عليهم السلام است که اين اتفاق رخ مي دهد و ثالثا ازدواج ايشان با واسطه از طرف حضرت خديجه سلام الله عليها درخواست شده و تاييد ايشان را در پي داشته است.
ضمنا در هيچ يک از ازدواج هاي ديگر رسول خدا عليه و آله السلام و ديگر معصومين عليهم السلام اين قضيه ديده نمي شود.
فطرت و روحيه زن، اين را ايجاب مي کند تا خواسته شود. بر اين اساس به گفته يکي از جامعه شناسان در چند سال پيش،‌ آمار خودکشي در ميان دختران جوان هندي از ساير کشورها بيشتر بوده است. گروهي از جامعه شناسان و روانشناسان از سوي سازمان يونسکو براي ريشه يابي اين موضوع به کشور هندوستان رفتند، بعد از تحقيق مشخص شد که چون در جامعه هندوستان اين دختران هستند که به خواستگاري آقايان 
مي روند، بعد از شنيدن چند جواب رد از سوي آنها به افسردگي و شکست عاطفي مبتلا مي شوند، بنابراين آنها که روحيه لطيف تر و حساس تري دارند دست به خودکشي مي زنند.
جالب اين جاست که حتي در ميان حيوانات نيز اقدام به جفت گيري از طرف جنس مذکر صورت مي گيرد و اين جنس مونث است که بايد بپذيرد يا رد کند!
حال با وجود اشرف مخلوقات بودن انسان و والا بودن جايگاه زن به دليل تربيت نسل، اسلام براي حفظ حريم زن قوانين لطيفي وضع کرده است. مثلا اگر زني طلاق گرفته و يا همسرش فوت کرده است تا مدتي بايد عده نگه دارد. اين مدت براي زن، از چند جهت حائز اهميت است؛ اول اينکه زن به دليل مصيبت و يا فشاري که به او وارد  و روحيه احساسي او خدشه دار شده نياز به يک فرصت براي بازيابي خود دارد و ايام عده مي تواند براي او آرام بخش باشد. دوم اينکه زن در اين مدت به دليل رابطه زناشويي ممکن است فرزندي در رحم داشته باشد و به گفته يکي از پزشکان اروپايي، رحم زن بر اساس روابط جنسي به مدت سه ماه نياز به پاک سازي کامل دارد.
سوم اينکه اگر زن در طلاق رجعي باشد، فرصت عده باعث مي شود تا فشار روحي زن که حاصل طلاق است، کاهش يافته و فرصت تفکر به زن داده تا اگر بر اثر احساس و يا مشکل ديگر، اقدام به طلاق نموده با کوچک ترين عملي بتواند به همسر خود برگردد. اين از نظر بار رواني بسيار براي زن آرامش بخش است.
زن از منظر اسلام داراي ويژگي اي است که بحث مهم تربيت نسل بر عهده وي گذاشته شده است. احساسي بودن،‌ جزئي نگري، چند وجهي عمل کردن، گوش محور بودن و بسياري از تفاوت هاي ذاتي زن و مرد، همه و همه به اين نکته اشاره دارد که زنان، کارگزار و قهرمان نيستند بلکه ريحانه و موجود لطيفي هستند که بايد با او رفتاري مهربانانه داشت و عظمت او حفظ شود.
با اين اوصاف، عده اي خواسته يا ناخواسته در حال تکميل پازلي هستند که جز تخريب و تنزيل منزلت زن حاصلي ندارد. آيا دستگاه هاي مسئول فرهنگ و رسانه هاي رسمي کشور نسبت به اين مسئله، باري را بر دوش خود حس نمي کنند؟ فيلم ها و سريال ها، مطبوعات و کتاب ها و فرهنگ سازي عمومي چقدر مي تواند در محافظت از جايگاه فرهنگ حرمت و احترام زن به عنوان يک موجود اثرگذار و نه کارگزار سهيم بوده و فعال باشد.
و نکته آخر اينکه در بحث ازدواج از منظر اسلام، نکته وراثت و محيط براي انتخاب زنان توصيه شده است و اين مسئله آن قدر مهم است که تربيت فرزند به انتخاب صحيح زن براي همسري گره خورده است. با اين وجود نيز آن که خواستگار است مرد است تا بهترين مادر را براي فرزندش برگزيند.
* منابع مآخذ:
- سايت اطلاع رساني حوزه، پرسش ها و پاسخ هاي دانشجويي؛ 
دفتر: 47 (خواستگاري)، ص: 21
- شهيد مطهري، نظام حقوق زن در اسلام
- خبرگزاري ايسنا
- زهرا آيت اللهي، حقوق زنان، برابري يا نابرابري

آدرس مطلب http://www.resalat-news.com/newspaper/page/9307/6/38031/0
ارسال دیدگاه
  • ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
  • دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
  • از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
  • دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
captcha