آرشیو
انتخاب نشریه


خلقيات ضروري رئيس‌جمهور

حامد حاجي‌حيدري
قضيه: راستش، رئيس جمهور در سه نقطه پشت سر هم از گفت‌وگوي ديرهنگام خود با مردم، در حالي که همه منتظر واژه «عذرخواهي» به خاطر اعمال سياست‌هاي حساب نشده ارزي در قبال رويدادهاي قابل پيش‌بيني بودند، فقط از مردم «تشکر» کردند؛ ايشان توضيح دادند که علائم قطعي مسئله از دي‌ماه بروز کرد و مسئله در ارديبهشت‌ماه اتفاق افتاد، ولي تدابير مؤثر واقع نشد، و به جاي «عذرخواهي»، «تشکر» کردند! ما و اغلب عامليت‌هاي اقتصادي معتقد بوديم و هستيم که از بيش از يک سال قبل علائم مشهود بودند و برخي از نامزدهاي انتخاباتي سال گذشته، تدابير خوبي براي مقابله با اين رويدادها داشتند، ولي آقاي رئيس جمهور به جاي «عذرخواهي»، «تشکر» کردند! خب؛ قدري سخت بود ...
تنها يک سال از مبارزات انتخاباتي با وعده‌هاي سنگين مي‌گذرد، و حالا، در وضعي که انتظار تدبير از دولت دوم تدبير و اميد مي‌رفت، اشکالات عمده در تدبير امور و دستپاچگي در تدوين سياست‌ها، به حساب همراهي نکردن بخشي از مردم با سياست‌ها گذاشته مي‌شود، و البته در کل، از مردم «تشکر» مي‌شود، چرا که اصولاً و در هر حال، تشکر از مردم در قياس با عذرخواهي از مردم، آسان‌تر است. نهايتاً هم گفت‌وگو به سنخي از تهديد 
«بگم بگم» در جلسه پارلماني سؤال از رئيس جمهور ختم شد: «سؤال در مجلس براي من فرصت خوبي به وجود مي‌آورد چون گفتن خيلي از حرف‌ها در مصاحبه براي من سخت است، اما، وقتي يک نماينده‌اي از مجلس شوراي اسلامي سؤال کرده، ديگر آن وقت يک شرايطي است که خيلي صريح‌تر مي‌توانم حرف بزنم و خيلي چيزها را آنجا مي‌شود واضح‌تر به مردم گفت!». بدين ترتيب، ايشان بعد از مدت‌ها که انتظار سخن گفتن شان با مردم بود، به جاي «عذرخواهي» «تشکر» کردند، و افزودند که به قدر کافي با مردم صريح نبوده‌اند و چيزهايي هست که اگر مجلس سؤالش را پس بگيرد، به مردم نخواهند گفت! اداي اين سخنان از يک رئيس جمهور که سال پيش انتخاب شده است، قدري عجيب نيست؟ 
يه قدري سخت نيست؟ به قول اينستاگرام رامبد جوان: «باور اين همه سکوت از جانب شما آقايان و شايد هم خانم‌ها! خيلي براي همه ما سخته. ما که چيز زيادي از شما نمي‌خوايم. ما فقط مي‌گيم بياين با ما حرف بزنين و مشکلاتي که هممون در اون واقع شديم رو برامون توضيح بدين تا بفهميم که در چه شرايطي قرار گرفتيم. شايد تحملش براي هممون آسون‌تر بشه و شايد شما با گفتنش سبک‌تر بشين! و ما هم با شنيدن حرف‌هاتون -اگه صادقانه باشه- کمک بيشتري کنيم در تحمل اين روزهاي سخت. گر چه مردم ما نشون دادن واقعا صبورترين، مهربون‌ترين و نجيب‌ترين مردم دنيا هستن. ولي به‌ نظرم همين قدر شتاب‌زدگي در خريدن چيزهايي که مرتب داره قيمتشون بالا مي‌ره براي اينه که هيچ‌کس با ما حرف نمي‌زنه و تحليلي بهمون ارائه نمي‌ده. خدا نياره اون روزي رو که قصه مسئولامون براي ما بشه مثل قصه‌ چوپان دروغگو. اگه از اول باهامون صادقانه حرف زده بودين الان کافي بود بگين تا سراغ چيزهايي که اقتصادمون رو تهديد مي‌کنن و آسيب‌پذيرمون مي‌کنن نريم».
کاوش در اطراف قضيه: ماجرا از اين قرار است؛ اغلب، در تب و تاب انتخابات، دستيابي به موفقيت سياسي کشور، بسيار در دسترس به نظر مي‌رسد يا توسط کمپين‌هاي انتخاباتي سهل الوصول جلوه داده مي‌شود: «طبق برنامه ششم توسعه 955 هزار شغل سالانه ايجاد مي‌شود و 
ساز و کاري که ما براي اشتغال داريم اين است که به غير از ايجاد رونق اقتصادي در جامعه به خصوص در صنايع کوچک و متوسط، همچنين در زمينه گردشگري و فناوري و... طرح‌هايي هم براي مهارت‌آموزي جوانان داريم؛ جوانان فارغ‌التحصيل مي‌توانند در سايت مورد نظر 
ثبت نام کرده و به مدت 4 الي 6 ماه مهارت بياموزند و همزمان در بنگاه اقتصادي مشغول کار مي‌شوند. بر اساس اين طرح، دولت، يک چهارم حداقل حقوق را در دوران آموزش به اين افراد پرداخت مي‌کند و در بنگاه‌هايي که مشغول به کار مي‌شوند‌ تا يک سال سهم کارفرما را دولت پرداخت مي‌کند و همچنين طرح‌هاي جداگانه‌اي هم در دانشگاه‌ها و دبيرستان‌ها براي بالا بردن مهارت جوانان طراحي کرده‌ايم و البته طرح‌هاي ديگري هم وجود دارد که بنده در کتاب دولت دوازدهم مفصل تشريح کرده‌ام». اين وعده‌ها را يادتان هست؟
بله؛ اغلب، در مبارزات انتخابات، دستيابي به موفقيت سياسي کشور، توسط کمپين‌هاي انتخاباتي سهل الوصول جلوه داده مي‌شود، ولي ...
اما، واقعيت در يک مرور تاريخي، ما را متقاعد مي‌کند که اين دستيابي، اغلب، دشوار و کمياب‌تر، و بسيار دشوارتر و کمياب‌تر از آن بوده است که معمولاً به تصور مي‌آوريم يا در ايام انتخابات توسط برنامه‌هاي تبليغاتي در دسترس جلوه داده مي‌شوند؛ وقتي ...
خصوصاً وقتي که متوجه مي‌شويم که در طول سلسله‌هاي حکمراني باستاني، اعم از امپراطوري پارس يا چين يا روم، تنها يکي دو حکمران، اهداف سياسي ملت خود را با موفقيت پوشش داده‌اند، و مي‌توانند به عنوان حکمران شاخص سر بلند کنند؛ آن‌گاه مي‌توانيم باور کنيم که دستيابي به موفقيت در اداره کشور فوت و فن ويژه‌اي است.
کميابي موفقيت سياسي، هم به اين باز مي‌گردد که دستيابي به اهداف کلان مستلزم پايبندي به اصول است؛ و پايبندي به اصول هم معمولاً به دشواري مي‌گرايد؛ در ثاني ...
در ثاني، مردان سياسي مانند اصحاب هر حرفه ديگري، پس از يک دوره جد و جهد، مسيرهاي سهولت را پيدا مي‌کنند و کمتر به مجاهده تن مي‌سپارند، و در نتيجه، کارها زمين مي‌مانند.
حالا، حکايت دولت ماست که هر چند اغلب همين مردان، مجاهدان سه دهه پيش بودند، ولي قدري اصلاح‌طلب و رفرميست شده‌اند و آماده عبور از اصول، و همچنين، ديگر حال و هواي روزي هجده ساعت کار خالص را ندارند؛ و از اين قرار است که دولت، فرتوت‌تر و کم‌ثبات‌قدم‌تر از آني به نظر مي‌رسد که از سوابق اين مردان بر مي‌آيد.
اصلي‌ترين دليل اين وضع، محو شدن هدف‌هاست؛ در واقع، آن‌ها کارها را از روي عادت و بدون انگيزه عاطفي عميق انجام مي‌دهند. آن‌ها عادت به حکمراني دارند، نه آن‌که در پي فضيلت خدمت باشند. براي حل اين مشکل و نزديک شدن به موفقيت، بايد پيوسته به هدف‌گذاري و زنده نگه داشتن توجه به چشم‌اندازهاي همت کنيم. راه و رسم دولت نهم، از اين جهت (و از بسياري جهات)، مغتنم بود: اين که يک عالم اخلاق با سوابق مبارزه سياسي، در هر جلسه هيئت دولت، تذکراتي بدهد و انگيزه‌ها را تند و تيز کند.
دولت بايد در هر جلسه، چشم‌انداز اصولي خود را منطبق با مسائل روز، باز تعريف کند و باز تشخيص دهد؛ و براي اين منظور، پندهاي اخلاقي کمک مي‌کنند تا عامليت‌هاي سياسي، خود را از اقتضائات عملي، هر چند به نحو موقت، خلاص کنند، و به دور دست چشم بدوزند و راه را گم نکنند.
نکته بعد اين است که بايد بر مبناي اين چشم‌اندازها، و ارزيابي هوشمندانه و جمعي از موقعيت فعلي، «هدف‌گذاري» انضمامي صورت گيرد، و در اين زمينه، نقش رئيس جمهور در ايجاد وحدت ارزيابي‌ها و اهداف اهميت دارد. اهداف، بايد دقيق و با جزئيات کامل و غير قابل تفسير تنظيم شوند، طوري که مردم، شاکله متحدي از کابينه ملاحظه کنند و درک نمايند که کشور به حال خود رها نشده است. براي اين منظور، اهداف بايد معقول و قابل دستيابي، سازگار با ارزش‌هاي ملت، و داراي بازه زماني تحقق باشند. اگر رئيس جمهور تکليف خود را در اين زمينه به خوبي انجام دهد، تمام هوش و حواس ملت به سوي مقصود او معطوف مي‌شود.
مطلب ديگر آن است که هدف‌گذاري‌هايي که در بلندمدت پايدار مي‌مانند و عملکرد مؤثر و صحيح خود را نشان مي‌دهند، بايد به شکل مدون در آيند تا نه تنها در ادامه مسير اين دولت نصب العين باشند، بلکه ميراثي براي دولت‌هاي آينده گردند. البته نبايد به تدوين و تصويب اکتفا کرد؛ اين هدف‌هاي پايدار بايد مدام به گفت‌وگو گذاشته شوند، تا به بخشي از تجربه ملت تبديل گردند.
در گام بعد، بايد براي هدف‌گذاري‌ها، برنامه‌هاي عملي، تدارک و اجرايي شوند. فرمول نزديک شدن به برنامه‌هاي عملي اين است که هدف‌گذاري به سه، پنج، ده، يا بيشتر هدف بسيط‌تر تقسيم شود، تا برنامه‌هاي دور دست، اقتضائات عملي خود را نشان دهند. سپس، بايد هدف‌هاي فرعي‌تر و در دسترس‌تر را در اولويت قرار دهيم؛ چرا که موفقيت در آن‌ها انسجام و توش و توان را متمرکزتر مي‌کند.
زمان‌بندي درست و تعيين بازه زماني مشخص براي اجراي برنامه‌ها خيلي اهميت دارد، و جلوي شل و ول شدن دولت را مي‌گيرد. اينجا، «پيگيري» از اشد اهميت برخوردار است. مديريت، يعني «پيگيري». لازم است دفتر رئيس جمهور را در زمينه «پيگيري»، فعال و 
بيش از حد فعال کرد. «پيگيري» در رده دولت، حد ندارد، و هر چه به آن اصرار شود، کافي نيست. «پيگيري» ضامن حس مسئوليت‌پذيري و پاسخگويي قوه اجرايي، خواهد بود.
دفتر رئيس جمهور، بايد ضمن «پيگيري» سنجه‌هاي ميزان پيشرفت را توليد کند، و اين سنجه‌ها را در وضع روزآمد نگه دارد. بخش مهمي از «پيگيري هوشمند»، نظارت بر ميزان پيشرفت و تفسير و معنادار کردن سنجه‌ها، هوشمندي عملکرد قوه اجرائي را تضمين مي‌کند.
نهايتاً اين که، بخش مهمي از سنجه‌هايي که بايد اندازه‌گيري شوند، بازتاب عملکرد دولت در ميان اقشار مختلف مردم است؛ خصوصاً دولت بايد از اين طريق کنترل کند و اطمينان حاصل نمايد که در شکاف‌هاي مختلف، مردم را دسته دسته نکند؛ يکدستي وفاق‌آميز اجتماعي مهم‌ترين شاخص عملکرد رئيس جمهور است، و کمک رئيس جمهور به ايجاد اتحاد ملي در جهت اهداف ملت و دولت، شاخص‌ترين کارويژه شخص رئيس جمهور است.

آدرس مطلب http://www.resalat-news.com/newspaper/page/9284/1/32456/0
ارسال دیدگاه
  • ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
  • دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
  • از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
  • دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
captcha