آرشیو
انتخاب نشریه


دكتر پروانه سلحشوري، نماينده مردم در مجلس در گفت‌وگو با رسالت:
وضعيت كودكان كار و خيابان بهتر خواهد شد

گفت‌وگو از ريكا حسامي
اشاره:
بررسي لايحه حمايت از كودكان و نوجوانان و تصويب مواد آن در مجلس شوراي اسلامي طي دو هفته اخير اين سوال را مطرح مي‌كند كه آيا اين لايحه مي‌تواند مانع آزار و بهره‌كشي از كودكان و نوجوانان شود و از آنان در برابر تعدي و ظلم به حد كافي حمايت ‌كند؟!
برخي معتقدند كه يكي از نقاط قوت اين لايحه كه در چهار فصل و 51 ماده تدوين شده است، پرداختن به سازوكارهاي پيشگيري از تضييع حقوق كودكان در عين توجه به مجازات‌هاي لازم براي مجرمين به كودك‌آزاري است و در مقابل، بعضي نيز بر اين باورند كه اين لايحه ضمانت كيفري ضعيفي دارد! اما رئيس انجمن مددكاري اجتماعي يكي از مهم‌ترين نكات اين لايحه را پيش‌بيني نقش مددكاران اجتماعي دانسته، به گونه‌اي كه براساس آن، مددكاران اجتماعي مي‌توانند در فرآيند رسيدگي به وضعيت كودكان در معرض آسيب مداخله انجام دهند و دست آنها در حوزه جمع‌آوري اطلاعات باز است.آنچه مسلم است اين لايحه كه هفت سال قبل تدوين و به مجلس ارائه شده است، در راستاي حمايت از اطفال با مبناي سني زير 18 سال مي‌باشد كه در‌آن به صورت كامل از تعريف كليات، تشكيلات و جرايم و مجازات‌ها تا تحقيق، رسيدگي و تدابير حمايتي مطرح شده است.
دكتر پروانه سلحشوري، نماينده مردم تهران در مجلس شوراي اسلامي در گفت‌وگو با رسالت، ضمن ارائه توضيحاتي پيرامون سابقه تدوين لايحه حمايت از كودكان و نوجوانان تا مرحله رسيدگي در صحن علني مجلس خاطرنشان ساخت كه اين لايحه «بازدارنده» و «جرم‌انگارانه» است.
وي با تاكيد بر تقبيح كودك‌آزاري در جامعه گفت: اينطور نيست كه بگوييم پدر و مادر حق دارند كه فرزندشان را كتك بزنند. بايد علت رفتارهاي نابهنجار كودكان شناسايي شود.
عضو كميسيون فرهنگي مجلس، اقتدار را لازمه خانواده دانست و يادآور شد كه در فرهنگ تربيتي صحيح، مرزهايي براي كودك و نوجوان تعريف مي‌شود كه كودك و جوان ملزم به رعايت آنها هستند.
وي در پاسخ به اين سوال كه «آيا با اجرايي شدن لايحه حمايت از كودكان و نوجوانان، وضعيت كودكان كار و خيابان بهتر مي‌شود؟» گفت: صاحبنظران اين حوزه معتقدند كه علي‌رغم نارسايي‌ها و كمبودهايي كه ممكن است در اين قانون وجود داشته باشد ولي تاثيرگذاري مثبتي خواهد داشت.
دكتر سلحشوري مطلق‌انگاري را در حوزه اجتماعي مردود دانست و اظهار داشت: اين كه بگوييم با اجراي قانون حمايت از كودكان و نوجوانان مطلقا كودك كار در خيابان نخواهيم داشت، درست نيست، اما ان‌شاءا... به تدريج مي‌توانيم شاهد كاهش آن باشيم.وي علت قرار گرفتن لايحه حمايت از كودكان و نوجوانان در اولويت بررسي مجلس را افزايش قتل و تجاوز به كودكان و به وجود آمدن حساسيت اجتماعي نسبت به آن ذكر كرد.
اين گفت‌وگو فرارويتان قرار دارد.

گفت‌وگو از ريكا حسامي
اشاره:
بررسي لايحه حمايت از كودكان و نوجوانان و تصويب مواد آن در مجلس شوراي اسلامي طي دو هفته اخير اين سوال را مطرح مي‌كند كه آيا اين لايحه مي‌تواند مانع آزار و بهره‌كشي از كودكان و نوجوانان شود و از آنان در برابر تعدي و ظلم به حد كافي حمايت ‌كند؟!
برخي معتقدند كه يكي از نقاط قوت اين لايحه كه در چهار فصل و 51 ماده تدوين شده است، پرداختن به سازوكارهاي پيشگيري از تضييع حقوق كودكان در عين توجه به مجازات‌هاي لازم براي مجرمين به كودك‌آزاري است و در مقابل، بعضي نيز بر اين باورند كه اين لايحه ضمانت كيفري ضعيفي دارد! اما رئيس انجمن مددكاري اجتماعي يكي از مهم‌ترين نكات اين لايحه را پيش‌بيني نقش مددكاران اجتماعي دانسته، به گونه‌اي كه براساس آن، مددكاران اجتماعي مي‌توانند در فرآيند رسيدگي به وضعيت كودكان در معرض آسيب مداخله انجام دهند و دست آنها در حوزه جمع‌آوري اطلاعات باز است.آنچه مسلم است اين لايحه كه هفت سال قبل تدوين و به مجلس ارائه شده است، در راستاي حمايت از اطفال با مبناي سني زير 18 سال مي‌باشد كه در‌آن به صورت كامل از تعريف كليات، تشكيلات و جرايم و مجازات‌ها تا تحقيق، رسيدگي و تدابير حمايتي مطرح شده است.
دكتر پروانه سلحشوري، نماينده مردم تهران در مجلس شوراي اسلامي در گفت‌وگو با رسالت، ضمن ارائه توضيحاتي پيرامون سابقه تدوين لايحه حمايت از كودكان و نوجوانان تا مرحله رسيدگي در صحن علني مجلس خاطرنشان ساخت كه اين لايحه «بازدارنده» و «جرم‌انگارانه» است.
وي با تاكيد بر تقبيح كودك‌آزاري در جامعه گفت: اينطور نيست كه بگوييم پدر و مادر حق دارند كه فرزندشان را كتك بزنند. بايد علت رفتارهاي نابهنجار كودكان شناسايي شود.
عضو كميسيون فرهنگي مجلس، اقتدار را لازمه خانواده دانست و يادآور شد كه در فرهنگ تربيتي صحيح، مرزهايي براي كودك و نوجوان تعريف مي‌شود كه كودك و جوان ملزم به رعايت آنها هستند.
وي در پاسخ به اين سوال كه «آيا با اجرايي شدن لايحه حمايت از كودكان و نوجوانان، وضعيت كودكان كار و خيابان بهتر مي‌شود؟» گفت: صاحبنظران اين حوزه معتقدند كه علي‌رغم نارسايي‌ها و كمبودهايي كه ممكن است در اين قانون وجود داشته باشد ولي تاثيرگذاري مثبتي خواهد داشت.
دكتر سلحشوري مطلق‌انگاري را در حوزه اجتماعي مردود دانست و اظهار داشت: اين كه بگوييم با اجراي قانون حمايت از كودكان و نوجوانان مطلقا كودك كار در خيابان نخواهيم داشت، درست نيست، اما ان‌شاءا... به تدريج مي‌توانيم شاهد كاهش آن باشيم.وي علت قرار گرفتن لايحه حمايت از كودكان و نوجوانان در اولويت بررسي مجلس را افزايش قتل و تجاوز به كودكان و به وجود آمدن حساسيت اجتماعي نسبت به آن ذكر كرد.
اين گفت‌وگو فرارويتان قرار دارد.

- در مورد لايحه حمايت از كودكان و نوجوانان توضيح دهيد و بفرماييد كه اين لايحه در چه زماني تدوين شده است و علت تاخير رسيدگي به آن در صحن علني مجلس چه بود؟
قانون حمايت از كودكان و نوجوانان مربوط به سال 1381 است و در آن سال اين قانون مصوب شد، ولي چون كافي نبود و اتفاقاتي كه رخ داد، همين مسئله را نشان داد، لذا در انتهاي سال 1390 لايحه حمايت از كودكان و نوجوانان توسط دولت داده شد كه در سال 91 مجلس آن را دريافت كرد، اما متاسفانه در مجلس نهم به طور كامل مسكوت ماند. زماني كه ما به مجلس دهم آمديم، يكي از همكاران ما در كميسيون قضائي گفته بود كه نياز و ضرورتي براي بررسي آن نيست! بنده آن موقع رئيس فراكسيون زنان بودم. من و همكارانم نسبت به اين موضوع واكنش نشان داديم و قرار شد اين لايحه را بررسي كنيم. در كميسيون فرهنگي جلسه‌اي با حضور اعضاي كميسيون قضائي و كساني كه مخالف آن بودند، تشكيل شد. صحبت كرديم و خوشبختانه توانستيم مساعدت همكاران را جلب كنيم. پس از آن، لايحه مذكور در دستوركار كميسيون قضائي قرار گرفت و بايد صادقانه بگويم كه كميسيون قضائي الحق والانصاف مدت‌ها روي آن كار كرد، ولي از آنجا كه طرح‌ها و لوايح در مجلس شامل مرور زمان مي‌شوند، لذا اين لايحه تا در دستوركار قرار بگيرد زماني طول كشيد. به همين جهت نمايندگان امضا جمع كردند كه ما بتوانيم آن را زودتر به صحن بياوريم و موفق شديم.
- گفته مي‌شود كه اين لايحه بازدارنده است. آيا همينطور است؟
نگاه‌ها متفاوت است، ولي اگر بازدارنده نبود كه ما آن را وضع نمي‌كرديم، چون قانون براي بازدارندگي وضع مي‌شود، اما نگاه‌ها متفاوت است. برخي مي‌گفتند، جرم‌انگارانه بودن آن زياد است كه من موافق جرم‌انگارانه آن بودم. آنجايي كه بحث مربوط به كودك و خانواده، كودك و پدرش، كودك و مادرش مي‌شود، مي‌گويند كه اگر جسم كودك آسيب ديد، پدر ديه را به بچه بدهد. اين موضوعات ممكن است از نظر فرهنگ ما ايراني‌ها زياد جالب به نظر نرسد. من شخصا معتقدم، حتي آنجايي كه لايحه حمايت از كودكان جرم‌انگارانه است، ضرورت دارد و لازم است كه اين‌گونه باشد. به هر حال «بازدارندگي» در صورت «جرم‌انگارانه» بودن است، ولي در عين حال توانمندسازي خانواده‌ها مي‌تواند نقش مهمي داشته باشد، ضمن اين كه جامعه بايد نسبت به آزار كودك حساس بشود و كودك‌آزاري تقبيح شود.
- ضمانت اجراي اين قانون چيست؟
شما مي‌دانيد كه براي كنترل هر چيزي قانون از يك طرف و بسترهاي اجتماعي و فرهنگي آن موضوع از طرف ديگر مي‌تواند اثرگذار باشد. ما از اينكه اين قانون بازدارندگي دارد، مطمئن هستيم، ولي منافي اين نيست كه در جامعه كار فرهنگي بايد صورت بگيرد. در فرهنگ ما اينطور جا افتاده كه پدر حق دارد هر كاري كه مي‌خواهد در ارتباط با كودكش انجام بدهد. اين فرهنگ غلط وجود دارد. اين موضوع بايد تقبيح بشود و در نظر گرفته شود كه كودك يك انسان است و بعد از تربيت در خانواده بايد آماده خدمت به جامعه شود و سپس به عنوان يك كنشگر اجتماعي و «پدر» رفتار كند. آزارهايي كه كودك در خانواده مي‌بيند، اثرات بسيار مستقيمي در رفتارهاي اجتماعي و در آينده خواهد داشت. پس اينطور نيست كه بگوييم پدر و مادر حق دارند كه فرزندشان را كتك بزنند! بايد علت رفتارهاي نابهنجار كودكان شناسايي شود. زماني تصور نمي‌شد؛ كودكاني كه خيلي پرتحرك هستند و رفتارهاي تكانشي دارند، بيش‌فعال هستند، اما علم ثابت كرده كه آنها مشكل بيش‌فعالي دارند يا در مورد بچه‌اي كه مشكل «اوتيسم» دارد و در رفتارش ممكن است خشونتي باشد، دست خودش نيست! چنين كودكي نياز به حمايت بيشتر والدين خود دارد، نه اينكه مورد آزار و شماتت قرار بگيرد. من معتقدم در كنار اين قانون كه بازدارندگي دارد و ضرورت آن كاملا حس مي‌شود، نيازمند كار فرهنگي عميقي هستيم. در عين حال كه اقتدار پدر و مادر براي كودك بايد حفظ بشود، مي‌بايست اين موضوعات هم مدنظر قرار بگيرد. متاسفانه در جامعه ما بحث «فرزندسالاري» رايج شده است كه درست نيست! لازم و ضروري است كه اقتدار خانواده حفظ بشود، ولي والدين و فرزندان بايد بياموزند كه با وجود احترامي كه پدر و مادر دارند، كودك بايد جايگاه خودش را داشته باشد.
شما مي‌بينيد كه در جامعه ما اينطور نيست كه كودك در ساعت 9 شب بخوابد. تا وقتي كه پدر و مادر بيدار هستند، كودكان هم بيدار مي‌مانند در حالي كه يك فرهنگ تربيتي درست براي كودك و نوجوان مرزهايي را تعريف مي‌كند كه كودك و نوجوان ملزم به رعايت آنها هستند.
به نظر مي‌رسد ريشه بسياري از رفتارهاي نابهنجار در جامعه مي‌تواند همين زيربناي فرهنگي باشد.
- آيا آزار روحي و رواني كودكان در خانه، مدرسه و جامعه در لايحه حمايت از كودكان و نوجوانان به طور شفاف مشخص شده است؟
بله، در لايحه مذكور، موضوعات به طور مصادقي مطرح شده است. مصاديق جرم به خوبي تعريف شده است. البته اثبات آزارهاي روحي و رواني دشوار است. در اين لايحه انواع آزارها ذكر شده است.
- آيا با اجراي قانون حمايت از كودكان و نوجوانان، وضعيت كودكان كار و كودكان خيابان ساماندهي مي‌شود؟
قطعا وضعيت كودكان كار و خيابان با اجراي قانون حمايت از كودكان و نوجوانان بهترخواهد شد. صاحبنظران اين حوزه معتقدند كه علي‌رغم نارسايي‌ها و كمبودهايي كه ممكن است در اين قانون وجود داشته باشد، ولي تاثيرگذاري مثبتي خواهد داشت. بايد توجه داشت كه در حوزه اجتماعي مطلق‌انگاري وجود ندارد. در همه جاي دنيا وقوع جرم تا درصدي طبيعي است. اين كه بگوييم با اجراي قانون حمايت از كودكان و نوجوانان مطلقا كودك كار و خيابان نخواهيم داشت، درست نيست، اما ان‌شاءا... به تدريج با اجرايي شدن قانون مي‌توانيم شاهد كاهش آن باشيم.
- اگر در قانون، حمايت‌هاي لازم از كودكان كار و خيابان در نظر گرفته شده باشد،‌آنها شناسايي بشوند و مورد حمايت قرار بگيرند، مي‌توان به آن نقطه رسيد كه در سطح شهرهاي بزرگ شاهد بهره‌كشي از آنها نباشيم. آيا اينطور نيست؟
شايد در سطح شهر به طور آشكار اين كودكان را نبينيد، ولي به هر حال مواردي وجود خواهد داشت.  آنچه كه مهم است، اين است كه روي اين لايحه از نظر حقوقي خيلي كار كرده‌اند.
- آيا وضعيت فرهنگي جامعه باعث شد كه نمايندگان مجلس بررسي و تصويب لايحه حمايت از كودكان و نوجوانان را در اولويت كار خود قرار بدهند؟
به نظر من، يكي از عواملي كه باعث شد اين لايحه سريعتر بررسي شود،‌اين بود كه قتل‌هايي رخ داد كه حساسيت اجتماعي را برانگيخت. ستايش، آتنا، بنيتا، بچه‌هاي مدرسه‌اي در غرب تهران كه در معرض آسيب قرارگرفته بودند و آسيب ديدند. وقتي تعداد اينها افزايش پيدا كرد و به وسيله رسانه‌ها، مشكلات اجتماعي در اين حوزه به طور فراگير مطرح شد، حساسيت مردم برانگيخته شد و لازم بود كه ما روي اين موضوع بيشتر تمركز كنيم و نياز به تصويب قوانيني در راستاي حمايت از كودكان بسيار مهم جلوه كرد. من فكر مي‌كنم كه از ابعاد اجتماعي و فرهنگي، نگاه حمايتي به كودك بايد وجود داشته باشد. كودكان انسان‌هاي بي‌دفاعي در دستان خانواده و جامعه هستند، آسيب‌پذيرند، ولي بايد توسط قانون و آگاهي‌بخشي، اين حالت بي‌دفاعي و آسيب‌پذيري‌آنها را كمتر كرد. قانونگذاري مناسب و بجا، توانمندسازي افراد و مهارت‌آموزي و نيز آگاهي‌بخشي مي‌تواند مانع سوءاستفاده از كودكان شود.
- آيا معاونت امور زنان و خانواده در اين خصوص عملكرد مناسبي داشت؟
بله، به نظر من خانم ابتكار خوب عمل مي‌كند. در زمان تصويب كليات اين لايحه، خانم ابتكار در مجلس حضور پيدا كرد كه اگر نياز بود، از آن حمايت كند و در مورد آن صحبت كند كه نياز نشد! در حال حاضر، معاونت زنان و خانواده توانمندسازي و ارتقاي وضعيت زنان را در دستوركار خود دارد، ولي اين واژه‌ها خيلي كلان است. براي اين كار بايد در كميته‌هاي خردتر اين موضوعات پيگيري شود و من در جريان هستم كه اين كار در حال انجام است، ضمن اينكه خانم ابتكار توانسته ارتباط خوبي بين مباحث زيست‌محيطي و خانواده ايجاد كند.
- متشكرم.

آدرس مطلب http://www.resalat-news.com/newspaper/page/9284/1/32451/0
ارسال دیدگاه
  • ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
  • دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
  • از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
  • دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
captcha