آرشیو
انتخاب نشریه


فاطمه زعفراني بهروز، دبيركل زنان پيام‌آور در گفت وگو با رسالت:
بيشترين صدمه در ترويج فرهنگ حجاب را از عدم هماهنگي خورديم

گفت‌وگو از ريكا حسامي
اشاره: بي‌ترديد، براي طرح موضوعات و مسائل قشر خاصي از جامعه كه اثرگذار در فرهنگ واكنش‌هاي رفتاري ساير اقشار در آينده خواهند بود يك روز و يك هفته و يك ماه كافي نيست و دختران عزيز ايراني ، قشري از جامعه هستند كه توجه و رسيدگي به بالندگي و مسائل و مشكلات آنان مي‌تواند در سرنوشت جامعه در آينده‌اي نه چندان دور تاثيرگذار باشند. آنها مادران فردا و مربيان نسل‌هاي بعدي هستند و از اين رو در جامعه رو به پيشرفت لزوما مي‌بايست برنامه‌هايي جهت رشد فكري و فرهنگي آنان در دستور كار باشد.
اما به اين موضوع چقدر توجه شده است؟ آيا مسائل و مشكلات دختران در كشور ما مورد بررسي جدي قرار گرفته است؟ وضعيت فكري و فرهنگي دختران در جامعه چه جهت و سمتي را نشان مي‌دهد؟ آيا در سال‌هاي گذشته به حد شايسته‌اي به غناي فكري و فرهنگي آنان پرداخته شده است؟ آيا در زمينه نهادينه كردن فرهنگ حجاب و عفاف در اين قشر موثر كه آينده فرهنگي جامعه را مي‌سازند ، اقدامات درخوري صورت گرفته است؟! در مقابل تهاجم فرهنگي به اين قشر چه كرده‌ايم و كجا به بيراهه رفته‌ايم؟!
فاطمه زعفراني بهروز، مشاور سابق وزير بهداشت و دبيركل زنان پيام‌آور در گفت‌وگو با رسالت ، عدم هماهنگي دستگاه‌هاي فرهنگي و متوليان امر را عامل موفق نبودن نهادينه كردن فرهنگ حجاب در كشور دانست و خاطرنشان ساخت كه در بحث حجاب و عفاف طرح‌هاي زيادي وجود دارد كه به دليل عدم هماهنگي مسئولين كمتر نتيجه داده است.
به گفته وي ، مسئولين فرهنگي و كل نظام و حاكميت بايد در زمينه‌هايي استانداردسازي كنند ، همه يك حرف را بزنند و عمل كنند، به غير از اين امكان ندارد كه موفق شويم و بتوانيم ارزشي را به طور صحيح در جامعه حاكم  كنيم.
خانم زعفراني بهروز با اشاره به مشكلات دختران در جامعه و بويژه بالا رفتن سن ازدواج و تجرد قطعي تصريح كرد كه معاونت امور زنان بايد آسيب‌شناسي كند و ببيند شرايط خاصي كه در بعضي از لايه‌هاي اجتماعي براي دختران ايجاد شده ، چرا ايجاد شده و راهكار برطرف كردن آن چيست؟!
وي با انتقاد از طرح مطالبات كاذب براي دختران گفت : متاسفانه شاهديم كه گاه متوليان امر به سمت مطالبات كاذب مي‌روند و آدرس غلط مي‌دهند . واقعا چقدر اهميت دارد كه دختران و زنان به استاديوم‌هاي ورزشي بروند؟! اين موضوع دغدغه‌ همه دختران و زنان جامعه ما نيست. زنان و دختران در جامعه ما آنقدر مسائل دارند كه شايد اين موضوع در اولويت‌هاي آخر باشد.
اين صاحب‌نظر فرهنگي با ابراز تاسف از اينكه آنطور كه شايسته دختران مسلمان ايراني است در جامعه، عمل نشده است تاكيد كرد كه مسئولان فرهنگي نتوانستند به نحو شايسته‌اي به رسالت و وظيفه‌ خود عمل كنند.
اين گفت‌وگو فرارويتان قرار دارد.

به نظر شما مهم‌ترين مشكلات دختران در كشور چيست؟
با توجه به فراز و نشيب‌هايي كه از نظر فرهنگي و سياسي در جامعه داشتيم و خيلي از رفتارهاي جامعه ما تحت تاثير مسائل سياسي است و سبقه سياسي دارد لذا دختران و زنان در كشور ما استثنا از اين موضوع نيستند . عدم تطابق بين مطالبات حقيقي و اتفاقاتي كه به دليل تغييراتي كه با روي كارآمدن دولت‌هاي مختلف و سلايق سياسي مختلف صورت گرفت، متاسفانه سياسي‌كاري‌هايي شد و آن طور كه شايسته دختر مسلمان ايراني است در جامعه ما عمل نشد. بخصوص با توجه به شرايط فكري، سواد اجتماعي و اعتقادات ديني ما، مسئولين اجرايي نتوانستند به مسائل فرهنگي بپردازند. لذا در اين زمينه در بين جوانان‌مان كلافگي و به هم ريختگي و نيز دگرگوني ارزش‌ها را مي‌بينيم.
در واقع سمت و سوي اعتقادات به آن شكلي كه توقع مي‌رود و در شأن دختر مسلمان ايراني است، در بعضي از لايه‌هاي اجتماعي حفظ نشده است. مسئولين فرهنگي وظيفه اصلي را داشتند، شايد نتوانستند آن طور كه بايد به رسالت و وظيفه خودشان عمل كنند. از آنجا كه مسئله سياست بازي و سياست‌كاري در جامعه اولويت پيدا كرد، به مباحث فرهنگي در حد كافي رسيدگي نشد. من فكر مي‌كنم مشكل دختران ما اين است كه آنچه را بايد آموزش مي‌ديدند و با تمرين به سطح صحيح اعتقادي و اخلاقي مي‌رسيدند، نداشتند در اين زمينه‌ها كم كار شده و بعضي ارزش‌ها دگرگون شده است. ما جوانان زمان انقلاب بوديم.
آن زمان، براي ما ارزش‌هاي والاي انساني و اخلاقي مطرح بود. جوان‌ها با هم در جهت خوب فهميدن، خوب رفتار كردن ، اسلامي عمل كردن و خوب زندگي كردن مسابقه مي‌دادند. چه در ظاهر شعائر اسلامي را رعايت كردن و چه در زندگي و انتخاب همسر و حتي نوع ازدواج  ملاحظاتي داشتند. البته افراط‌هايي هم وجود داشت ولي يكسري ارزش هايي حاكم شده بود كه مي توانست جوان مسلمان ايراني را رشد بدهد.در زمان انقلاب، خيلي از موضوعات سطحي و ظاهري براي جوان‌هاي نسل ما بي‌ارزش بود. جوان‌ها بيشتر دنبال ارزش‌هاي الهي ، اخلاقي و ايماني بودند. 
كم كم به دليل اثري كه انقلاب اسلامي و مردم در سطح منطقه و جهان گذاشته بودند و اين پيام به همه جهان رفته بود دشمنان ما به سمت تهاجم فرهنگي روي آوردند و همان چيزي كه باعث موفقيت جوان‌هاي ما در جهت خوسازي و رفتارهاي ارزشي بود را به سمت پوچ‌گرايي و ظاهرگرايي بردند. البته الحمدلله در حال حاضر اكثريت دختران ما خوش‌فكر و خيلي خوب هستند اما بروز و ظهور جوانان تا حدودي با آنچه كه بايد باشد، متفاوت شده است.
با توجه به خيزش علمي‌اي كه به دليل انقلاب در زنان ايجاد شد و دختران توانستند هويت واقعي خودشان را بدست بياورند و ‌آزادانه در جامعه فعاليت كنند و درس بخوانند، خانواده‌هاي مذهبي‌اي كه اجازه نمي‌دادند دخترانشان به دانشگاه بروند، با توجه به اعتمادي كه به شرايط جامعه داشتند، راه را براي تحصيل دخترانشان باز كردند. البته اين خيزش علمي جايگاه دختران را در جايگاهي كه بايد باشند ، قرار نداد. زيرا آموزه‌ها ، مبتني بر متون ترجمه شده، كلاسيك بود و آنچه به درد دختران مي‌خورد بايد بيشتر در مباحث درسي دبيرستان و دانشگاه برايشان گذاشته مي‌شد . درس زندگي ، درس اخلاق، ارتباطات صحيح با همسر، خانواده و فرزند تا آماده بشوند براي آن چيزي كه مطابق با فطرت بشر است.در اين زمينه كاستي‌هايي وجود دارد و علت آن تهاجمات فرهنگي است.
اين موضوع مربوط به همه جوانان است، اما دختران ما به عنوان يك دختر شيعه مسلمان و پيرو ائمه اطهار بايد رفتارشان با اعتقاد و افكارشان منطبق باشد ولي متاسفانه تا حدودي مي‌بينيم كه اين تطابق كمرنگ شده است.
به نظر شما علت بالارفتن سن ازدواج دختران چيست؟
تغيير نگرش و ارزش‌ها باعث شد كه سبك زندگي، سن ازدواج، نوع ازدواج و انتخاب همسر تغيير پيدا كند و از آنجا كه دختران به سمت تحصيل دانشگاهي و اخذ مدرك سوق پيدا كردند لذا در دهه شصتي‌ها (به طور خاص) توقف در زمينه ازدواج قابل مشاهده بود. مي‌گفتند كه مي‌خواهيم درس بخوانيم و به مدارج علمي بالاتر برسيم. واقعا در اين زمينه ، موفق شدند ولي بعد توقعاتي ايجادشد. از طرفي تعدادي از پسران علاقه‌مند تحصيل شدند ولي اكثرا به سوي بازار كار رفتند و احساس كردند كه براي تامين زندگي نياز به كار دارند. به قول عاميانه پسران به سمت كار رفتند تا پشت‌شان را ببندند و بتوانند يك زندگي را اداره كنند. از آن طرف، دختران درس خواندند،  سن و توقعات‌شان بالا رفت. از سوي ديگر، مطرح شد كه درس خوانده‌اند و كار مي‌خواهند  حق‌شان هم بود ولي بعد گفتند: بايد با كسي ازدواج كنيم از نظر علمي از ما بالاتر باشد و توان اداره زندگي در شأن ما را داشته باشند . به نظر من يكي از علت‌هاي بالا رفتن سن ازدواج دختران اين مسئله بود و علت مهمي هم بود. حتي بعضي از دختران پس از تحصيل، در شهرهاي محل تحصيل خود به خصوص تهران مي‌مانند و زندگي مجردي دارند. يكي از مشكلات دختران، تجرد قطعي است! سن به حدي بالا رفته كه اميدي به ازدواج آنها نيست و قطعا مجرد خواهند ماند.
در موضوع بالارفتن سن ازدواج دختران مسائل اقتصادي هم مطرح است ولي بيشترين علت آن فرهنگي و تغيير سبك زندگي است. اگر به سوي سبك زندگي ايراني - اسلامي برگرديم بسياري از مشكلات از جمله ازدواج دختران حل مي‌شود.
به نظر شما چه اقداماتي بايد از سوي معاونت زنان براي دختران كشور انجام بشود و آيا كارگروه دختران در معاونت زنان از نظر شما كارنامه قابل قبولي داشته است؟
معاونت امور زنان در هر دولتي موظف است كه ببيند ماموريت اصلي‌اش در خصوص دختران و زنان جامعه چيست. متاسفانه در اين زمينه سليقه‌اي و سياسي‌كاري مي‌شود و اولويت مسائل سياسي و جناحي باعث مي‌شود كه دختران و زنان صدمه ببينند! به نظر من معاونت امور زنان بايد گزارشي از اقدامات خود ارائه كند و بگويد كه در زمينه دختران چه كرده است. اولا چه مسائلي نياز به توجه خاص دارندو بعد در اين زمينه‌ها چه اقداماتي انجام داده است؟
بحث بالارفتن سن ازدواج ، تجرد قطعي و دختراني كه تحصيل كردند و شغلي ندارند يا كاري كه در شأن دختر مسلمان باشد ، كمتر وجود دارد، موضوعات مطرحي است و مطالبات واقعي دختران بايد شناسايي شود. متاسفانه شاهديم كه گاه متوليان امر به سمت مطالبات كاذب مي‌روند و آدرس غلط مي‌دهند! واقعا چقدر اهميت دارد كه دختران و زنان به استاديوم‌هاي ورزشي بروند؟ ممكن است كه اين موضوع دغدغه‌ عده‌اي باشد ولي دغدغه همه دختران و زنان جامعه نيست. زنان و دختران در جامعه ما ‌آن قدر مسائل دارند كه شايد اين موضوع در اولويت‌هاي آخر باشد اغلب روي مسائلي مانور مي‌دهند و وقت و انرژي و بيت‌المال را صرف مي‌كنند كه فاقد  نتيجه است و نمي‌تواند دردي از درد دختران و زنان جامعه ، بخصوص عده‌اي كه نياز به توجه و رسيدگي دارند ، برطرف كند.
من فكر مي‌كنم معاونت زنان بايد آسيب‌شناسي كند و ببيند شرايط خاصي كه در بعضي از لايه‌هاي اجتماعي براي دختران ما وجود دارد، چرا ايجاد شده و راهكار برطرف‌كردن آن چيست؟ به جاي شعار دادن و مطرح كردن مطالبات كاذب نياز دختران جامعه را رصد كنند . 
متاسفانه ، ازكارگروه‌ها نتيجه‌اي مشاهده نشده است. آنها مي‌توانند در كارگروه‌ها مسائل اصلي را مطرح كنند نتايج ‌آن را به وزارتخانه مربوطه مثلا به حوزه فرهنگ به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و سازمان‌ها و نهادهاي مربوطه ارائه كنند و راهكارها را بررسي كنند. در اين زمينه وزارتخانه مربوطه كار كند و از آنها بخواهند كه نتيجه را اعلام كند. در زمينه مسائل اجتماعي و اقتصادي همينطور. اين مسائل بايد به دور از سلايق سياسي كارشناسي بشود. اگر كسي دلسوز است از وقت طلايي‌اي كه در اختيار دارد بايد براي خدمت استفاده كند تا مشكلات دختران جامعه ما دفع شود و به مردم گزارش هم بدهند. آموزش و پرورش، دانشگاه‌ها و مراكزي كه دختران ، حضور دارند مي‌توانند فعاليت‌هاي مناسبي داشته باشند. ميزگردهايي بگذارند و كرسي‌هاي مباحث سياسي، اجتماعي و اخلاقي وجود داشته باشد. اين نكته‌اي است كه مقام معظم رهبري به آن اشاره داشتند. اگر دختران ما آگاهي لازم را داشته باشند نبايد با آسيب‌هايي مواجه باشند و تا به حال كم هم نبوده است . مي‌توان جلوي ‌آسيب‌ها را گرفت. كارگروه‌‌هايي بايد بررسي‌هايي در اين زمينه داشته باشند و به دور از سياسي‌كاري اينكه بخواهند به هر موضوعي سبقه سياسي بدهند و موج‌‌آفريني در جامعه كنند، بيايند واقعا بررسي كنند و نتايج تحقيقات و راهكارهايشان را به وزارتخانه مربوطه ارائه بدهند. ضمن اينكه مشاركت دختران را داشته باشند. اينها عملي است و نياز به فعاليت‌هاي مضاف و دلسوزانه دارد.
ما اميدواريم زحماتي كه كشيده مي‌شود ، نتيجه بدهد و حداقل درصدي تحولات و تغييرات را مشاهده كنيم. متاسفانه، در حال حاضر تحول و تغييري در حوزه زنان مشاهده نمي‌كنيم.
به نظر شما در بحث دختران كدام موضوع در اولويت است؟
در وهله اول، بحث هويت زن مسلمان ايراني كه نبايد بگذاريم از دست برود، داراي اهميت مي‌باشد. هويت واقعي زن مسلمان و آن اصالت‌ها كه جنبه فرهنگي و ارزشي آن است. مشخص كردن ارزش‌هاي واقعي براي يك دختر نه ارزش‌هاي كاذب و غيرواقعي كه دقيقا ضدارزش است و جايگزين مي‌كنند!
توجه بيش از حد به ظاهر، دور شدن از يكسري حقايق اجتماعي اينها موضوعاتي است كه بايد به آنها پرداخت و به شكل‌هاي مختلف فرهنگسازي كرد. هر بخش راهكار خودش را دارد . كار فرهنگي سازوكار مناسب خود را مي‌طلبد . دستگاه‌هاي فرهنگي بايد با سازوكار مناسب به طور هماهنگ با متوليان امور زنان كار كنند تا بتوانند به نتيجه مطلوب و قابل قبول برسند.
به نظر شما در مورد ترويج فرهنگ حجاب بايد چه تمهيداتي در نظر گرفته شود؟
حجاب حكم ديني و مسئله فرهنگي است. ابتدا بايد باورها درست بشود. مي‌بايست فرهنگسازي صورت بگيرد و حجاب به عنوان يك ارزش و مصونيت زن مسلمان مطرح بشود. هماهنگي دستگاه‌هاي مختلف در اين زمينه از اهميت بسزايي برخوردار است.
اينكه يك دستگاهي بخواهد در زمينه توسعه فرهنگ حجاب و رفتار صحيح دختران در خصوص رعايت شئونات اخلاقي و رعايت حجاب اقداماتي انجام دهد و دستگاه ديگر بخواهد در جهت مخالف آن حرفي بزند و عملي بكند، مسلما اين عدم هماهنگي ، آشفتگي‌اي كه در جامعه ما به چشم مي‌خورد را ايجاد خواهد كرد. مسئولين فرهنگي و كل نظام و حاكميت بايد در زمينه‌هايي استانداردسازي كنند و همه يك حرف را بزنند و عمل كنند و غير از اين امكان ندارد كه موفق شويم و بتوانيم ارزشي را به طور صحيح در جامعه حاكم كنيم و پيش ببريم. اگر قرار است، در مورد حجاب كاري شود بايد صدا و سيما، مراكز تبليغي ، مراكز فرهنگي، دولت و مجلس يكصدا باشند. تشتت تصميم‌سازي ، تصميم‌گيري و اعلام مواضع با توجه به  تهاجم گسترده‌اي كه در بيرون از مرزها داريم و در داخل كمك‌هايي به آنها مي‌شود، خيلي مضر  است. در زمينه ترويج فرهنگ حجاب بيشترين صدمه را از عدم هماهنگي خورديم. در سال‌هايي كه در هلال احمر و وزارت بهداشت بودم، وزارت كشور بحث صيانت از فرهنگ حجاب را مطرح مي‌كرد و در وزارتخانه‌ها بحث امر به معروف و نهي از منكر مطرح بود. نماينده‌اي از هر وزارتخانه‌اي حضور مي‌يافت و جلسات برگزار مي‌شد و در شوراي عالي انقلاب فرهنگي هم همين مباحث بود.
وزارت كشور و شوراي عالي انقلاب فرهنگي طرح‌هايي دادند. كار زيادي كردند و با نمايندگان امور زنان جلساتي گذاشتند ولي هيچ نتيجه‌اي نداشت. زيرا يك دستگاه خودش را متولي امر مي‌دانست و اقداماتي انجام مي‌داد ولي دستگاه‌هاي ديگر اهميت لازم را قائل نبودند و هماهنگ نبودند. لذا ابتر باقي مي‌ماند و دوباره فراموش مي‌شد. اگر بررسي كنيد متوجه مي‌شويد كه ما چقدر در بحث حجاب و عفاف طرح داريم ولي چون هماهنگي و يكدستي وجود ندارد، كمتر نتيجه داده است.
متشكرم.

آدرس مطلب http://www.resalat-news.com/newspaper/page/9272/1/30787/0
ارسال دیدگاه
  • ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
  • دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
  • از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
  • دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
captcha