آرشیو
انتخاب نشریه


پرچمدار علوم و معالم آيين نبوي

سيدمحمدامين ميرعلائي 
نام مبارکش جعفر کنيه اش ابوعبدالله و لقبش صادق است نام پدرش محمدباقر و مادرش ام فروه دختر قاسم بن ابي بکر است. 
در سن سي و يک سالگي بعد از شهادت پدر بزرگوارش در سال صد و چهارده به امامت رسيد و سي و چهارسال امامت جامعه را به عهده داشتند و بنابر مشهود در بيست و پنج شوال سال صد و چهل و هشت قمري در سن شصت و پنج سالگي مسموم و به شهادت رسيدند.
درميان امامان عليهم السلام عصر امام صادق عليه السلام منحصر به فرد بوده و شرايط اجتماعي و فرهنگي دوران حضرت در زمان هيچ يک از ائمه اطهار عليهم السلام وجود نداشته از نظر سياسي دوره  ضعف و تزلزل بني اميه و فزوني قدرت بني عباس و کشمکش بين هم و مبارزه  مسلحانه از سال صد و بيست و نه الي صد و سي و دو و از آن جا که بني اميه در اين زمان گرفتار مشکلات سياسي فراوان گرديد فرصت ايجاد فشار و اختناق نسبت به امام و شيعيان را نداشتند.
از نظر فرهنگي در دوران حضرت جنبش فکري و فرهنگي و شور و شوق علمي بي سابقه اي به وجود آمده بود و علوم بسياري اعم از اسلامي همچون : قرائت قرآن ، تفسير ، حديث ، فقه ، کلام و... و علوم بشري مانند : طب،نجوم،فلسفه،رياضيات و...پديد آمده بود و هرکس يک متاع فکري داشت به بازار علم و دانش عرضه مي کرد.
عصر حضرت صادق(ع) عصر برخورد انديشه ها و پيدايش فرق و مذاهب مختلف بود و در اثر برخورد مسلمين با آراء و عقايد اهل کتاب و دانشمندان يونان شبهات و اشکالات گوناگون و فرقه هايي همچون معتزله ، جبريه ، مرجئه ، غلات ، زنادقه،مشبهه، متصوفه مجسمه و تناسخيه و... پديد آمده بودند. 
درباب عظمت علمي امام صادق عليه السلام شواهد فراواني وجود دارد فقها و دانشمندان بزرگ در برابر عظمت علمي آن حضرت سر تعظيم فرو مي آوردند و برتري علمي او را مي ستودند. 
عمر نسبتا طولاني آن حضرت که از او به شيخ الائمه ياد مي کنند و سستي اي که در دستگاه خلافت رخ داد فرصت طلايي براي امام به وجود آورد که بساط افاضه و تعليم را بگستراند و به تعليم وتربيت و تاسيس حوزه علمي عظيمي بپردازد شيخ مفيد (ره) در ارشاد 
مي نويسد آن قدر آثار علمي از حضرت نقل شده که در همه بلاد منتشر شده که از هيچ کدام از اهل بيت عليهم السلام آنقدر که از آن حضرت نقل شده ، نقل نشده است به اندازه اي که ره توشه کاروانيان علم و دانش شد و هيج يک از اهل آثار و راويان اخبار بدان مقدار که از حضرت بهره برده اند از ديگران سود نبرده اند اصحاب حديث نام کساني را که در خدمت آن حضرت شاگردي کرده اند و از خرمن وجودش خوشه گرفته اند را ضبط کرده که تعداد آن ها به چهار هزار نفر مي رسيده که از همه طبقات و صاحبان عقايد و آراء و افکار گوناگون حضور داشته اند .
 تنها يکي از راويان آن حضرت به نام ابان بن تغلب سي هزار حديث از امام صادق عليه السلام نقل کرده است. نجاشي در کتاب رجال خويش به نقل از حسن بن علي وشا در حديثي آورده است که گفت ((در مسجد کوفه محضر نهصد تن از بزرگان حديث را درک کردم که همگي 
مي گفتند جعفربن محمد عليه السلام برايم حديث کرد)). 
فقه شيعه اماميه که به فقه جعفري مشهور است منسوب به حضرت صادق عليه السلام است زيرا قسمت عمده احکام فقه اسلامي برطبق مذهب شيعه ي اماميه از آن حضرت است در نيمه اول قرن دوم هجري فقهاي طراز اول اهل سنت مانند ابوحنيفه و مالک بن انس و محدثان بزرگ مانند سفيان ثوري و سليمان بن مهران اعمش و صد ها فقيه ديگر همگي از سفره علمي حضرت بهره بردند. 
حوزه امام صادق عليه السلام با نگاه پرورش و تربيت متخصصين در موضوعات گوناگون آغاز به کار کرد و حضرت هر يک از شاگردان خود را در رشته اي که با ذوق و قريحه آن شاگرد سازگار بود تشويق و تعليم مي نمود. در نتيجه هرکدام از آن ها در يک يا دو رشته از علوم تخصص پيدا مي کردند حمران بن اعين در قرآن ، ابان بن تغلب در لغت و ادبيات عرب ، زراره بن اعين در فقه ، مومن الطاق در علم کلام ، هشام بن حکم در توحيد ، هشام بن سالم در امامت ، حمزه طيار در رياضي ، صفوان بن جمال ، معلي بن خنيس ، ابوحمزه ثمالي و عبدالله بن ابي يعفور از جمله شاگردان ارشد و متخصص درس امام صادق عليه السلام بودند .
هشام بن حکام سي و يک جلد کتاب و جابر بن حيان بيش از دويست جلد در زمينه علم گوناگون بخصوص در رشته هاي عقلي و طبيعي و شيمي به رشته تحرير در آوردند.
اين فروغ هدايت که از خورشيد رسالت نور مي گرفت سي و چهار سال در
فراز و نشيب هاي گوناگون و در قلمروهاي مختلف به تعليم و تربيت افراد پرداخت و والاتر از همه سنت رسول خدا (ص) را زنده کرد و چراغ اسلام را روشن و پر فروغ نگاه داشت  در سيره حضرت آمده که ايشان خوش مجلس و محضري پرفيض داشت عفو و گذشت يکي ديگر از مکارم و محاسن اخلاقي حضرت بود که اگر يکي به ايشان بدي مي کرد با کمال رافت و مهرباني از وي مي گذشت در مسئله کمک به مستمندان حضرت شخصا در رفع حوائج آن ها اقدام مي کردند. 
در نهايت علاقه به کار و تلاش هرگز دلبسته دنيا نبودند و مي دانستند بهترين کار از نظر خداوند تقسيم دارايي با نيازمندان است امام خود در موقع به ثمر رسيدن باغشان مي فرمود:وقتي خرماها رسيد ديوار ها را بشکافيد تا مردم وارد شوند و بخورند. 
امام عليه السلام همانند مردم معمولي لباس مي پوشيد و در زندگي رعايت اقتصاد را مي کرد و مي فرمود: ((بهترين لباس در هر زمان لباس معمول همان زمان است گاه لباس نو و گاه لباس وصله دار بر تن مي کرد.))در برابر ستمگران از هر طايفه و رتبه اي به سختي مي ايستاد و اين شهامت را داشت که سخن حق را به زبان آورد و اقدام حق طلبانه را انجام دهد لذا وقتي منصور از او پرسيد چرا خداوند مگس را خلق کرد ؟ فرمود تا جباران را خوار کند. 
لقب آن حضرت صادق بود زيرا هرگز جز سخن درست نفرمود رسول خدا (ص) درباره او خبر داد که صادق کلمه حق و پيک صدق است .
نه تنها ديگران را دعوت به کار و تلاش مي کرد بلكه خود نيز با وجود مجالس درس و مناظرات علمي و... در روزهاي داغ تابستان در مزرعه کار مي کرد
بالاخره حب رياست و مقام پرستي خلفا، حضرت را در امان نگذاشت و پس از شکنجه هاي روحي و فکري آن حضرت منصور دوانقي به وسيله زهر وي را مسموم و به شهادت رساند و در لحظات آخر عمر شريف شيعيان را عدم سستي در نماز توصيه فرمودند .
گويم ز امام صادق اين طرفه حديث
تا شيعه او به لوح دل بنگارد 
فرمود که بر شفاعت ما نرسد 
هرکس که نماز را سبک بشمارد


آدرس مطلب http://www.resalat-news.com/newspaper/page/9257/1/26703/0
ارسال دیدگاه
  • ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
  • دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
  • از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
  • دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
captcha