آرشیو
انتخاب نشریه


تصميمات نادرست ارزي

غلامرضا انبارلويي
تصميمات نادرست ، غيركارشناسي و عجولانه دولت در حوزه پولي و بانكي مي‌رود تا كاهش ارزش پول ملي در برابر ارزهاي خارجي را به پايين‌ترين مبلغ ممكن برساند در اين ميانه از بانك مركزي و كارشناساني كه معلوم  نيست دارد يا ندارد، خبري است و نه از مشورت اقتصاددانان حامي دولت اثري هست. توجه و تدقيق در مراتب زير اشاره‌اي است مستند به يك نمونه از اين تصميمات نادرست.
هيئت  وزيران در جلسه 23/3/1397 به پيشنهاد وزارت نفت و به استناد اصل يكصد و سي و هشتم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران تصويب كرد :
به وزارت نفت اجازه داده مي شود در سال 1397 در محاسبه قيمت ميعانات گازي ، گاز طبيعي خوراك و ديگر خوراك‌هاي تحويلي به واحدهاي پتروشيمي داخلي توسط شركت‌هاي تابعه وزارتخانه ياد شده ، نرخ  تسعير ارز مورد عمل براي واردات كالاهاي اساسي (به ازاي هر دلار سي و هشت هزار (000/38) ريال را منظور نمايد.(1)
آناتومي خط به خط اين مصوبه نشان از بي‌برنامگي و انفعال و روزمرگي دولت در اتخاذ تصميمات نادرست دارد كه مراتب آن به شرح زير است:
1- سياست‌هاي پولي و بانكي منتهي به تصميمات چه در حوزه ريالي و چه در حوزه ارزي بايد متكي به پشتوانه كارشناسانه و به پيشنهاد بانك مركزي باشد. خط اول مصوبه فوق مي گويد پيشنهاد اين مصوبه را وزارت نفت داده است. آيا وزارت نفت صلاحيت تعيين نرخ برابري ريال در برابر دلار و تسعير ارز را دارد؟
2- اداره امور مالي و محاسبات ارزي ريالي بايد متكي به قانون عادي باشد. مصوبه بدون اشاره به يك قانون عادي يك راست رفته سراغ اصلي از اصول قانون اساسي و گويي هيچ قانون موضوعه عادي  در اين مورد وجود ندارد به جز اصل 138 قانون اساسي.
3- موضوع مصوبه اخذ تصميم در مورد محاسبه قيمت ريالي فرآورده‌هاي نفتي و گازي در صورت‌هاي مالي است و در عين حال موضوع ‌آن مرتبط شده با ارز واردات كالاي اساسي آن هم توسط چه دستگاهي؟ وزارت نفت. ‌آيا وزارت نفت متولي واردات كالاهاي اساسي است؟ پس وزارت صنعت و معدن و تجارت چه كاره است؟
4- علاوه بر بي‌ارتباط بودن موضوع مصوبه حكم مصوبه، اسعار ارز است آن هم توسط شركت ملي نفت يا وزارت نفت با نرخ دستوري 3800 تومان، چرا ؟ چرا 3800 تومان. اين نرخ از كجا آمده است؟
5- نرخ تسعير ارز محاسباتي كه در بودجه سال 97 با آن بسته شده مبلغ 3500 تومان است، 3800 تومان از كجا آمد؟ نرخ ارز تعيين شده قبلي در هيئت  وزيران موسوم به ارز جهانگيري 4200 تومان است. اين 3800 تومان از كجا آمد؟ كدام نظر كارشناسي پشت تقويم و تسجيل اين رقم يا مبلغ 3800 تومان است؟
6- تفاوت تسعير نرخ ارز 3500 توماني با 3800 توماني و تفاوت تسعير نرخ ارز 3800 توماني با 4200 توماني در حوزه مالي محاسباتي تحت چه سرفصلي حسابدهي مي شود و متعلق به كيست؟ وزارت نفت ؟ بانك مركزي ؟ 
وزارت دارايي ؟ و سهم درآمد عمومي كشور از اين درآمدهاي مابه‌التفاوتي چيست؟ پس سياست تك نرخي‌كردن ارز چه مي‌شود؟
7- قانونگذار مي‌گويد سود و زيان حاصل از تسعير دارايي‌ها و بدهي‌هاي ارزي شركت‌هاي دولتي درآمد يا هزينه تلقي نمي شود (2) مصوبه دولت در اين باره چه مي‌گويد؟ وقتي ارز مديريت شناور شده يا شناور مديريت شده چند هزار تومان بالاي 4200 تومان يا بالاي 3800 تومان است، اين مابه‌التفاوت چند صد ميلياردي متعلق به كيست؟
8- مگر مي شود قيمت محاسباتي ريال ارز ميعانات گازي كه به همراه ريال ارز قيمت نفت خام به روز و قيمت بازار اوپك باشد ولي دلار آن را 3800 توماني محاسبه كرد ؟ مگر مي شود گاز طبيعي و گاز خوراك را به واحدهاي پتروشيمي به دلاري 3800 تومان محاسبه كرد اما شركت‌هاي پتروشيمي كه 99 درصدشان خصوصي هستند ، محصولات خود را به دلار آزاد به فروش برسانند ؟ آن وقت انتظار اخلال در جريان گردش ارز در بازار عرضه و تقاضا پيش نيايد؟
9- ختم كلام - اتلاف بيت المال و به هدر دادن ارز نفت و اتخاذ تصميمات نادرست به موجب بند هـ از ماده 23 قانون ديوان محاسبات از مصاديق تخلف قابل رسيدگي در اين مرجع ديواني است و قانونگذار مي‌گويد هرگاه ثابت شود از ناحيه مسئولان بدون سوءنيت ضرري به بيت المال وارد شود و اين ضرر و تخلف ناشي از دستور رئيس جمهوري يا وزراء باشد و جنبه مالي داشته باشد مسئول جبران ضرر بوده و گزارش لازم بايد حسب مورد جهت  استحضار و اخذ تصميم به مجلس داده شود. آيا ديوان محاسبات اين موارد را رصد و به اين وظيفه قانوني در مورد تصميمات متعدد و نادرست ارزي دولت عمل كرده و مي‌كند؟
پي‌نوشت‌ها :
(1)- مصوبه شماره 35549 مورخ 24/3/97
(2)- ماده 136 قانون محاسبات


آدرس مطلب http://www.resalat-news.com/newspaper/page/9252/1/25354/0
ارسال دیدگاه
  • ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
  • دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
  • از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
  • دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
captcha