آرشیو
انتخاب نشریه


به مناسبت روز مبارزه با مواد مخدر
مواد مخدر،مقوله اي با پيچيدگي هاي فراوان

حميد حسين زاده
65 درصد همسر آزاري‌ها، 55 درصد طلاق‌ها، 30 درصد کودک‌آزاري‌ها و 23 درصد خشونت‌ها درنتيجه مصرف مواد مخدر در کشور است و به عبارتي بخش اعظمي از آسيب‌هاي اجتماعي ناشي از گرايش به مصرف مواد مخدر است.بر اساس آمارهاي اعلام‌شده، 80 درصد معتادان کشور علاوه بر مواد مخدر سنتي، شيشه نيز مصرف مي‌کنند که مهم‌ترين دليل روي آوردن معتادان به استفاده از اين ماده مخدر صنعتي در دسترس بودن و راحتي تهيه آن است.کاهش سن اعتياد در کشور 
نگران کننده است.متاسفانه هم اکنون مصرف مواد مخدر بين جوانان افزايش يافته و حتي مشاهده مي‌شود که برخي افراد از مصرف اين مواد در جشن‌ها و مهماني‌هاي خود ابايي ندارند. سخنگوي ستاد مبارزه با مواد مخدر با اشاره به آمار مرگ و مير معتادان در کشور گفت:"در طول 12 ماه سال 96 در مجموع 3 هزار و 12 نفر براساس گزارش سازمان پزشکي قانوني در 31 استان به علت عوارض مصرف مواد فوت کرده‌اند که اين آمار نسبت به مدت مشابه سال 95، 5/6 درصد کاهش نشان مي‌دهد که از مجموع اين تعداد 2 هزار و 640 مورد از مرگ و مير ناشي از مصرف مواد مخدر، 372 نفر ناشي از مواد محرک و جمعاً از مجموع اين آمار 353 نفر از خانم‌ها و 2 هزار و 659 نفر سهم مردان بوده است."اعتياد و مواد مخدر يک مقوله جهاني و يک پديده چندوجهي است.بسياري از صاحب‌نظران اعتقاد دارند مواد مخدر تهديدي بيشتر از فقر، گرسنگي و حتي بمب اتم است که تمام جهان را درگير خود کرده است.
ابوالفضل ابوترابي،نماينده مردم نجف آباد تيران و کرون در مجلس شوراي اسلامي در خصوص وضعيت قانوني مبارزه با مواد مخدر مي گويد:" قانون براي استفاده مصرف و حمل مواد مخدر مجازات‌هاي سنگيني در نظر گرفته براين اساس هيچ‌گونه کمبود و خلأ قانوني در مبارزه و مقابله با مصرف مواد مخدر در کشور وجود ندارد.البته بايد اعتراف کرد که براي مقابله با مصرف روزافزون مواد مخدر ميان جوانان و نوجوانان به فرهنگ سازي جدي نياز داريم. قانون مبارزه با مواد مخدر در سال 76 در مجمع تشخيص مصلحت نظام مصوب و اصلاحاتي نيز در آن ايجاد شده است بنابراين همين مجمع نيز مي‌تواند دايره اختيارات اين قانون را افزايش دهد."
کشور ما يکي از پيشگامان مبارزه با مواد مخدر است.در شرايطي که ايران در حدود هزار و 200 کيلومتر مرز مشترک با بزرگ‌ترين توليدکننده ترياک در جهان دارد شرايط مقابله با اين پديده شوم مشکل است هرچند به‌رغم تلاش مجدانه نيروي انتظامي در اين مسير موفقيت‌هايي نصيب کشور شده اما به نظر مي‌رسد شهروندان هنوز هم نتيجه مثبت اين اقدامات را لمس نکرده‌اند.بيش از 6 ميليون نفر از اعضاي خانواده‌هاي ايراني به‌صورت مستقيم درگير مواد مخدر هستند که اين خود معضل بزرگي در کشور پديد آورده است.
ماندانا صادقي، درمانگر اعتياد در اين خصوص معتقد است:" اعتياد يک پديده تک علتي نيست و در مورد هر فرد درگير با اين معضل بايد به شرايط و دلايل خاص وي توجه کرد، ضمن اينکه برخي از جوانان به دليل کنجکاوي صرف به دنبال مواد مخدر رفته و با آن دست به گريبان مي‌شوند.برخي از جوانان در صحبت‌هاي همسالان خود درباره حالات مختلف پس از مصرف مواد مخدر، اعم از احساس شادي و آرامش و يا بي‌تفاوتي نسبت به مشکلات زندگي، التيام درد وغيره را مي‌شنوند و از روي کنجکاوي و تجربه کردن اثرات اين مواد ممکن است حداقل براي يکبار مواد مخدر را مصرف کنند.يکي ديگر از دلايل روي آوردن به مواد مخدر، داشتن زمينه مساعد خانوادگي است؛ به صورتي‌که پدر، مادر يا يک فرد در خانواده درگير مقوله اعتياد است و فرزندان بعضاً شاهد مصرف مواد هستند که باعث مي‌شود قبح قضيه براي آنها بريزد."
با توجه به تغيير الگوي مصرف مواد به سمت صنعتي و شيميايي در ميان اقشار جوان به ويژه دختران و زنان بايد با مديريت مصرف از طريق داروهاي ارزان قيمت و در زمانبندي مشخص اين پديده را مهار کرد و همچنين مسئولان و برنامه ريزان با هماهنگي ميان دستگاه ها و همچنين استفاده از ظرفيت سازمان هاي مردم نهاد در عرصه 
سياست گذاري و اجراي برنامه هاي درست اقدام کنند.
افشار سخنگوي ستاد مبارزه با مواد مخدر  در خصوص تعداد معتادان در کشور مي گويد:"براساس آمار بدست آمده در سال 94 تعداد 2 ميليون و 808 هزار مصرف کننده مستمر مواد مخدر داريم.موضوع مصرف کننده مستمر با افراد معتاد متفاوت است چرا که فرد معتاد کسي است عدم مصرف مواد باعث اختلالات شديد در او شود که در اين خصوص دو نوع فعاليت صورت گرفته است يکي از انها مطالعه شيوع‌شناسي مصرف مواد است؛ البته تعداد معتادان کمتر از مصرف کنندگان مستمر مواد است و اعتياد در کشور افزايش نيافته است چرا که در سال 90 تعداد 3 ميليون و 330 هزار نفر مصرف کننده مستمر مواد مخدر را داشتيم که اين عدد در حال حاضر به 2 ميليون و 808 هزار نفر رسيده است اما بايد گفت در مقابل کاهش يافتن تعداد مصرف کنندگان مستمر مواد، تعداد افراد معتاد متجاهر کف خيابان افزايش يافته است.از سال 80 تا سال 90 گرايش به مصرف شيشه زياد بود که اين مصرف تخريب‌هاي زيادي به دنبال داشت و با توجه به افزايش معتادان متجاهر و گران شدن شيشه، اين افراد معتاد به کف خيابان رسيده‌اند در نتيجه بايد گفت اعتياد مطلق افزايش پيدا نکرده است بلکه تعداد متجاهران به مواد افزايش يافته است."
در هر حال کارشناسان معتقدند با توجه به عواملي مانند کاهش سن اعتياد، تغيير الگوي سوءمصرف و استفاده از موادمخدر صنعتي در ميان جوانان، افزايش تعداد معتادان زن و همچنين استفاده از موادمخدر در ميان کودکان خياباني و... بايد مسئولان و مديران دستگاه هاي ذيربط در ارتباط با کاهش سوءمصرف موادمخدر و جلوگيري از توزيع آن اقدامات و برنامه ريزي هاي لازم را انجام دهند تا شايد بتوان اين آسيب اجتماعي و جرائم مرتبط با آن را در جامعه کاهش داد. وقتي با خانواده هاي معتادان در رابطه با پيامدهاي اعتياد صحبت مي شود آن ها مسائلي مثل فقر، طلاق، بيکاري، مشکلات رواني، مشکلات خانوادگي و ... را مطرح مي نمايند. اما اگر از ديد کلان تر به موضوع نگاه شود شايد با مسائل 
مهم تري نيز مرتبط باشد به عنوان نمونه مصرف مواد يکي از مشکلات اصلي جهان کنوني است که در حال حاضر بيش از سرطان يا ايدز دل مشغولي متخصصان بهداشت جهاني را برانگيخته است.
بررسي ها نشان مي دهد، تقريباً نيمي از بزرگسالاني که به علت جرائم وخيم مانند قتل، سرقت مسلحانه يا تهاجم دستگير مي شوند به هنگام دستگيري از مواد استفاده کرده اند، همچنين 40 تا 50 درصد از کساني که به علت جرائم وخيم در زندان به سر مي برند به هنگام ارتکاب جرم تحت تأثير مصرف الکل يا مواد مخدر بوده اند.خانواده اولين مکان رشد شخصيت، با الگوهاي رفتاري فرد است. خانواده علاوه بر اين که محل رشد افراد و کمک به حل استرس و آسيب شناسي است، منبعي براي شکل گيري تنش و اختلال است. ناآگاهي والدين و ارتباط ضعيف والدين با کودک، فقدان انضباط در خانواده، خانواده متشنج يا آشفته و از هم گسيخته که آمادگي ارتکاب به انواع بزهکاري ها 
مانند سوء مصرف مواد در آنها بيشتر است، باعث مي شوند فرزندان با الگوبرداري از رفتار آنان مصرف مواد را يک رفتار بهنجار تلقي و رفتار مشابهي پيشه کنند و موجب کشيده شدن آنان به مواد شوند.
پرويز افشار کارشناس حوزه مبارزه با اعتياد در پاسخ به اين سوال که تأثير خانواده و اطرافيان بر اعتياد به چه ميزان است،مي گويد:" بدون شک از آنجا که خانواده به عنوان مهم ترين عنصر جامعه در جامعه پذيري افراد نقش اساسي را ايفا مي نمايد، در پيشگيري و کنترل نيز نقش بي بديلي خواهد داشت. خانواده با افزايش آگاهي و کسب مهارت هاي لازم در خصوص اعتياد در زمينه پيشگيري اوليه و همچنين با حمايت و ترغيب معتاد جهت رهايي از بيماري اعتياد در درمان نقش بسزايي دارد. در اين ميان ديگران مهم نيز به همين منوال با توجه به ميزان تاثيرپذيري که بر افراد دارند مي تواند در پيشگيري و درمان اعتياد موثر واقع گردند."
او معتقد است:"از مسائل ديگر خانوادگي در زمينه اعتياد، نقش اعتياد پدر ومادر و تأثير آن در معتاد شدن فرزندان و همچنين اثر معتادان يکي از نزديکان  روي جوانان يک فاميل است که به خصوص مشاهده اعتياد والدين و همانند سازي با والدين معتاد در مراحل گوناگون رشد سبب اعتياد جوانان يک خانواده مي گردد. تحقيقات فراواني در اين زمينه نشان مي دهد که خيلي از معتادان در خانواده، افراد معتاد از قبيل پدر، پدربزرگ، مادربزرگ و غيره داشته اند.بيسواد و يا کم سواد بودن والدين نيز از مسايل خانوادگي دلايل اعتياد است. همچنين اکثر والدين معتادان، بيسواد يا کم سواد بوده اند اين عوامل و عوامل ديگر همه و همه کمبودي در نظام و نقش خانواده باقي مي گذارد که بدون شک در اين خانواده ها اثرات مستقيم ناهنجاري ها بر روي فرزندان و خانواده ها خواهند بود."
در سال‌هاي اخير نوع مواد مصرفي از مخدر به محرک تغيير کرده و به طور مثال مصرف شيشه در دفعات اول، حالت انرژي‌زايي، شادي بيش از حد،توانايي بيدار ماندن براي مدت طولاني به دنبال دارد، درصورتي‌که مصرف طولاني مدت اين ماده افسردگي، خواب مداوم، کم انرژي شدن و اثرات ديگري ايجاد مي‌کند.خانواده‌ها در حوزه پيشگيري و درمان اعتياد نقش بسزايي دارند و بايد‌ آموزش‌هاي علمي، مدرن و به روز  ببينند چرا که فرزندان امروز در عصر ارتباطات اطلاعات زيادي به دست مي‌آورند و نوع رفتار با آنها بايد مناسب دوره فعلي باشد.درمان‌هاي روانشناختي به موازات درمان دارويي براي معتادان مؤثر است و خانواده‌ها بايد توجه کنند که نااميدي و يأس در اين مسير، انرژي کادر درماني را کم و  نتيجه فعاليت‌ها را معکوس مي‌کند.

آدرس مطلب http://www.resalat-news.com/newspaper/page/9246/1/24762/0
ارسال دیدگاه
  • ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
  • دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
  • از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
  • دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
captcha