آرشیو
انتخاب نشریه


پذيرش آتش بس از سوي طالبان
جرقه اي براي صلح يا تکرار اميد واهي ؟

بنفشه اسماعيلي
  چند روز گذشته گروه طالبان به مناسب ايام عيد فطر به مدت ۳ روز با دولت افغانستان اعلام آتش‌‌بس کرد. اعلام آتش بس ۳ روزه از سوي طالبان  اقدام بي‌سابقه از سوي اين گروه در جنگ ۱۷ ساله افغانستان توصيف شده است.طالبان تاکنون به هيچ يک از درخواست‌هاي آشتي دولت افغانستان جواب مثبت نداده بود. واکنش طالبان همواره اين بوده که کابل صلاحيت لازم را براي تصميم‌گيري‌ ندارد و اين آمريکايي‌ها هستند که بايد طرف گفتگو قرار بگيرند. اما اعلام آتش بس از سوي طالبان بسياري را غافلگير کرد؛  اقدامي که بسياري آن را چرخشي در سياست طالبان توصيف کرده اند.
 از سال ۲۰۰۱ تاکنون سابقه نداشته که گروه طالبان به درخواست‌هاي آتش‌بس يا صلح‌خواهي دولت و مردم افغانستان پاسخ مثبت بدهد. آنچه که طالبان روز شنبه (۱۹ خرداد) در بيانيه خود مطرح کرد، اولين مورد پذيرش رسمي آتش‌بس از سوي اين گروه در 
۱۷ سال گذشته به حساب مي‌آيد و بسياري از چهره‌هاي سياسي در داخل افغانستان و همچنين چهره‌هاي وابسته به طالبان از ديد مثبت به آن نگريسته‌اند. در يک مورد، «عبدالاسلام ضعيف»، سفير پيشين طالبان در پاکستان در واکنش به آتش‌بس ۳ روز طالبان در روزهاي عيد فطر، آن را يک پيام نيک براي صلح خوانده و از دولت افغانستان و رهبري طالبان خواست که اين آتش‌بس براي ۳ ماه تمديد شود.
 اما از ديگر سو آگاهان سياسي مي گويند که آنچه در حال حاضر رخ داده، اين است که طالبان گام بزرگي در مسير آشتي و صلح پايدار برنداشته اند. اين گروه در اعلام تصميم خود براي آتش بس، حتي اشاره‌اي به آتش بس ۸ روزه دولت افغانستان هم نکرده است و اين بدان معناست که تصميم طالبان، ممکن است تنها به منظور بهبود و اصلاح تصوير اين گروه نزد افکار عمومي گرفته شده باشد و اصولا گامي در راستاي صلح -آنگونه که اشرف غني تصور مي‌کند و علماي ديني شرکت کننده در نشست کابل مي خواهند- نباشد.
 به عقيده اين گروه از کارشناسان، تصميم طالبان براي اعلام آتش بس در ايام عيد، تنها مي تواند انگيزه تبليغاتي و عوام فريبانه داشته باشد؛ زيرا اين گروه در سال هاي گذشته، در ايام عيد، حملات خونيني انجام مي داد؛ حملاتي که بازخورد آن غالبا منفي بود و عمدتا مردم و ناظران، تعهد ديني و وفاداري مذهبي طالبان به اصول مورد ادعاي شان را با اشاره به مسلمان کشي در ايام عيد، زير سؤال مي بردند.
 بنابراين، اعلام آتش بس موقت ۳ روزه در ايام عيد فطر، ممکن است با اين انگيزه صورت گرفته باشد که تصوير اين گروه  نزد افکار عمومي و کانون هاي مذهبي، بازسازي شود و کمتر وجهه متظاهرانه مذهبي آن، مورد ترديد و پرسش قرار بگيرد.
 اين مهم به ويژه از اين حيث نيز اهميت دارد که با فتواي بيش از ۲ هزار عالم ديني در کابل مبني بر حرام عنوان کردن حملات انتحاري و ناروا دانستن جنگ جاري در افغانستان، اکنون رهبران طالبان بيش از هر زمان ديگري خود را در برابر قضاوت افکار عمومي و هسته هاي مذهبي مي يابند و بايد به شک و پرسش هايي که در نزد آنها در خصوص مشروعيت مذهبي جنگ جاري طالبان با دولت به وجود آمده، با توسل به اقدامات عوام گرايانه اي چون اعلام آتش بس در ايام عيد سعيد فطر، پاسخ قانع کننده اي ارائه کنند.
در اين ميان برخي اما اعلام آتش‌بس از سوي طالبان را باريکه اميدي در دل تاريکي توصيف کرده اند. شوراي عالي صلح افغانستان، بزرگترين نهاد که با هدف پايان دادن به جنگ جاري در افغانستان ايجاد شده، حرکت طالبان را نوعي چراغ سبز براي صلح خوانده است.«اکرم اخپلواک» رئيس دبيرخانه اين شورا ابراز اميدواري کرده است که به زودي محل و تاريخ مذاکرات رو در رو بين دولت و طالبان مشخص مي‌شود. «عبدالسلام راکتي» از فرماندهان ارشد طالبان هم اعلام آتش بس موقت را فرصت طلايي توصيف کرد که پس از چشيدن مزه‌ آن دو طرف علاقمند آتش بس پايدار خواهند شد و اين روند به انعقاد پيمان صلح بين طالبان و دولت افغانستان خواهد انجاميد.
برخي کارشناسان سياسي و آگاه به مسائل داخلي طالبان نيز اعلام کردند که اين اقدام طالبان بيانگر اين است که اين گروه تنها به جنگ نمي‌انديشد، بلکه به صلح هم مي‌انديشد. دوم اينکه طالبان به طور کامل به خواست دولت افغانستان لبيک نگفته است. اين گروه به جاي ۸ روز، فقط ۳ روز را آتش بس اعلام کرده است. سوم اينکه حرکت طالبان ارسال نوع پيام حسن نيت به آمريکاست که اين گروه در صورت عزم نيروهاي آمريکايي به خروج از افغانستان، حاضر است با دولت افغانستان مذاکره کند.
 در اين ميان اما منابع پاکستاني اعلام کردند که آتش بس غير منتظره از سوي طالبان حاصل تلاش مشترک آمريکا و پاکستان است. مقام‌ها و منابع ديپلماتيک به روزنامه «داون»  پاکستان اعلام کردند که واشنگتن و اسلام‌آباد در زمينه‌سازي آتش‌بس فعلي به صورت مشترک کار کرده و اميدوارند که آغازي براي صلح دائمي باشد.
«ليزا کورتس» مشاور ارشد رئيس جمهوري آمريکا نيز گفت که اين کشور کانال‌هاي چندگانه اي را براي آوردن صلح در افغانستان دنبال مي‌کند و يکي از کانال‌هاي مهم پاکستان است؛ ما از پاکستان خواسته‌ايم در تسهيل اين روند کمک کند. ما نگراني امنيتي پاکستان را درک مي‌کنيم و اطمينان مي‌دهيم که در هر روند صلح منافع اين کشور را مد نظر بگيريم.
«مايک پمپئو»، وزير خارجه آمريکا هم گفته که نيروهاي آمريکايي و ناتو آتش‌بس در افغانستان را رعايت خواهند کرد و اگر شورشيان به آنها حمله نکنند، حمله‌اي از سوي نيروهاي بين المللي در کار نخواهد بود.
اما بايد گفت که رياست جمهوري افغانستان حدود ۴ ماه پيش از وسوسه برانگيزترين طرح صلح دولت با طالبان پرده برداشت. بر مبناي اين طرح، مذاکرات بدون قيد و شرط خواهد بود، طالبان به عنوان يک گروه سياسي به رسميت شناخته خواهند شد، زندانيان اين گروه آزاد و رهبران طالبان از فهرست سياه سازمان ملل خارج خواهند شد. پاسخ طالبان اين بود که کابل به «بهانه صلح» در حقيقت تلاش دارد طالبان تسليم شود. اما «محمد کريم خليلي» رئيس شوراي عالي صلح افغانستان اعلام کرد که صلح به معناي تسليم شدن طالبان نيست.
با اين همه، پس از پايان موعد آتش بس موقت دولت و طالبان، مشخص خواهد شد که دوطرف، چه بهره اي از اين فرصت کوتاه براي صلحي پايدار و دائمي، گرفته اند. اگرچه پيش بيني مي شود که دولت افغانستان تمايل به تمديد طولاني تر آتش بس داشته باشد؛ اما در مورد طالبان اين مهم در هاله اي از ابهام و ترديد قرار دارد.

آدرس مطلب http://www.resalat-news.com/newspaper/page/9245/1/24138/0
ارسال دیدگاه
  • ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
  • دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
  • از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
  • دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
captcha