آرشیو
انتخاب نشریه


نظام ارزي كشور چگونه بر هم مي‌خورد؟

غلامرضا انبارلويي
1- مجلس در قانون بودجه سال 97 كل كشور نرخ محاسباتي برابري ريال در برابر دلار را 3500 تومان تعيين و رديف‌هاي درآمدي ناشي از عوايد فروش و صدور نفت را بر اين مبنا تقويم كرده و كليه مصارف ارزي كشور را با همين نرخ محاسبه و سقف بودجه كل كشور را بر اين مبنا بسته است و همه ساله بر همين مبنا نرخي را به عنوان نرخ محاسباتي ارز بودجه‌اي تعيين مي‌كند. كما آنكه در سال 95 اين نرخ بابت هر دلار 2997 تومان و در سال 96 هر دلار 3300 تومان تعيين و درآمدها و هزينه‌هاي ارزي بر اين مبنا نرخ‌گذاري شد.
2- دولت نه در اجراي قانون برنامه و نه در اجراي قانون احكام دائمي برنامه ششم و نه بر مبناي قانون بودجه بلكه مستند به اصل 138 قانون اساسي و تبصره 3 ماده 7 قانون مبارزه با قاچاق ارز مصوب 92 نرخ دلار را به طور يكسان براي همه مصارف ارزي از تاريخ 22/1/97 به مبلغ 4200 تومان تعيين مي‌كند.(1) معنا و مبناي اين رويداد در عرف حسابداري رويداد مالي بعد از تراز بودجه كل كشور است.
3- آيا تعيين نرخ ارز از شئون قانونگذاري است يا اجرايي؟ تعيين نرخ برابر پول ملي با ارزهاي خارجي اگر از شئون قانونگذاري است كه مجلس در سال 97 مبلغ 3500 تومان تعيين كرد.دولت مستند به كدام ماده از كدام قانون نرخ آن را از 3500 تومان محاسباتي مجلس به 4200 تومان افزايش داد؟ و  كل بازار را ملتهب و ارزش پول ملي را در برابر دلار تا 7 هزار تومان فروكاهيد!
4- آيا قانون مبارزه با قاچاق كالا يا ارز محمل تعيين ارزش برابري پول ملي است؟ كه دولت مستند به آن نرخ برابري دلار در برابر ريال را تعيين كرده است؟
5- در همين مصوبه‌اي كه دولت به موجب بند 5 آن نرخ دلار را 4200 تومان تعيين كرده و در بند 15 همان مصوبه از تامين مابه‌التفاوت نرخ ارز به مبلغ 4000 ريال به ازاء هر دلار براي كالاهاي اساسي به مبلغ 30 هزار ميليارد تومان خلق پول كرده مابه‌التفاوت چه نرخي با كدام نرخ؟ اصلا كدام مابه‌التفاوت؟
مابه‌التفاوت 3500 تومان نرخ محاسباتي مصوب مجلس با 4200 تومان مصوب دولت مي شود 700 تومان مابه‌التفاوت 400 تومان چگونه تقويم شده است؟
6- مبلغ 30 هزار ميليارد تومان چگونه از محل يكسان‌سازي نرخ ارز تقويم شد. مگر مابه‌التفاوت 3500 تومان با 4200 تومان 400 تومان مي شود كه از محل يكسان‌سازي آن 30 هزار ميليارد ريال درآمد براي دولت يا اعتبار براي كالاهاي اساسي حاصل شد؟
7- اگر محاسبات بند 5 و بند 15 مصوبه شماره 4353 مورخ 22/1/97 صحيح تقويم شده چرا مصوبه ديگري به شرح زير جايگزين آن شده است!
هيئت  وزيران در جلسه 29/1/97 به استناد اصل يكصد و سي و هشتم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران و تبصره (3) ماده (7) قانون مبارزه با قاچاق كالا و ارز - مصوب 1392 - و به منظور ساماندهي و مديريت بازار ارز تصويب كرد:
متن زير جايگزين بند (15) تصويب نامه شماره 4353/ت 55300 هـ مورخ 22/1/1397 مي شود.
15- سازمان برنامه و بودجه كشور مكلف است مبلغ سي هزار ميليارد (000/000/000/000/30) ريال به تدريج و از طريق تخصيص تنخواه‌گردان در حساب ويژه‌اي كه نزد بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران افتتاح مي شود واريز نمايد. وزارت صنعت، معدن و تجارت با هماهنگي بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران مكلف است سازوكار ثبت سفارش را به نحوي تنظيم نمايد كه كالاهاي مشمول دريافت يارانه به صورت خودكار در برگ (فرم) ثبت سفارش مشخص و جهت تخصيص يارانه به صورت سيستمي به بانك مذكور ارسال گردد . بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران يارانه اين اقلام را به ازاي هردلار چهار  هزار (4000) ريال در زمان گشايش اعتبار به بانك عامل از محل اعتبار تخصيص يافته از حساب ويژه مذكور پرداخت مي‌كند.(2)
8-تنخواه گردان؟ كدام تنخواه گردان ؟ تنخواه گردان در قانون محاسبات تعريف دارد. تنخواه‌گردان خزانه؟ تنخواه گردان حسابداري؟ تنخواه گردان استان؟ در قانون محاسبات همه تنخواه‌گردان‌ها ازمحل اعتبار مصوب واگذار و واريز مي‌شوند . 
تنخواه‌گردان موضوعه مصوب دولت در انطباق با كدام يك از اين تنخواه‌گردان هاي مطمح نظر مقنن است ؟ اصلا اين 30 هزار ميليارد ريال مطروحه در مصوبه در سرجمع اعتبارات مصوب سال 97 بودجه كل كشور است يا خارج از آن ؟ مگر ما چند مصوبه مربوط به قانون بودجه داريم؟
مگر مي‌شود  دولت از خلق 30 هزار ميليارد ريالي حرف بزند كه مجلس در تصويب قانون بودجه از آن به عنوان درآمد وجهي پيش بيني نكرده و به  عنوان هزينه هم برآورد نكرده باشد؟
9- برگرديم سر موضوع‌ تعيين نرخ ارز و نظام ارزي كشور و محمل‌هاي قانوني آن. در قانون برنامه پنجم نظام ارزي كشور شناور مديريت شده تعريف شده و مقنن مي گويد نرخ ارز با توجه به حدود دامنه رقابت‌پذيري در تجارت خارجي با لحاظ تورم داخلي و جهاني تعيين خواهد شد(3) توسط چه كسي؟ توسط كدام مرجع؟ توسط دولت ؟ توسط مجلس ؟ توسط بانك مركزي ؟ قانون برنامه پنجم در اين مورد ساكت است.
10- قانون برنامه ششم چطور؟ در قانون برنامه ششم اصلا ذكري از نرخ ارز چه از نوع شناور مديريت شده يا مديريت نشده آن نيست.
11- مي‌رويم سراغ قانون احكام دائمي برنامه ششم. اين قانون دستپخت دولت است تا مجلس چرا كه دولت اصلا مي‌گفت با قانون احكام دائمي برنامه ششم ديگر نيازي به لايحه قانون برنامه ششم نيست.
12- در اين قانون نرخ شناور مديريت شده در بند ت ماده 20 آن همان گونه كه در برنامه پنجم بود تكرار شده بدون آنكه بگويد اين نرخ شناور مديريت شده را چه كسي تعيين مي‌كند.
13- در بند ب همين ماده 20 قانون احكام دائمي برنامه ششم منطوق و مفهومي هست كه نرخ شناور مديريت شده مندرج در بند ت را بلااثر كرده و در كنار نرخ محاسباتي 3500 توماني مجلس و نرخ 4200 توماني مصوبه دولت به نرخ روز و نرخ بازار آزاد رسميت داده است. بازخواني متن بند ب ماده 20 قانون احكام دائمي برنامه ششم به شرح زير مويد  اين ادعاست.
كليه بانك‌ها و موسسات اعتباري مجازند از كليه منابع خود به شركت‌هاي بخش خصوصي و تعاوني صادركننده كالا تسهيلات ارزي به نرخ روز بازار آزاد با نرخ سود مشابه تسهيلات ارزي پرداخت كنند.
14-كليه بانك‌ها اطلاقي است از 20 بانك خصوصي و موسسات اعتباري كه فقط 8 بانك دولتي را هم شامل مي شود. كليه منابع خود اطلاق دارد به ارز منابع عمومي و ارز منابع داخلي آنها را هم شامل مي‌شود. اعطاي تسهيلات ارزي از اين محل و منابع به نرخ آزاد روز ارز يعني چه ؟ يعني 4200 تومان آقاي جهانگيري يا 7000 تومان جمشيد بسم الله كداميك؟و چگونه اين نرخ آزاد و روزانه توسط چه كسي تعيين مي شود؟
15- ختم كلام ؛ بانك مركزي اين وسط چه كاره است كدام نرخي را كه از 3500 تومان شروع و به 7000 تومان مي‌رسد در سطح  بر، كف و سقف شناور است را مي‌خواهد مديريت كند؟
حال با توجه بر اين مراتب مي توان به اين پرسش تامل كرد كه نظام ارزي كشور را چه كسي و كدام مرجعي تنظيم و كدام مرجع اين نظم را بر هم مي‌زند؟
پي‌نوشت ها :
(1)- بند 5 تصويب‌نامه شماره 4353 مورخ 22/1/97
(2)- تصويب‌نامه شماره 8987 مورخ 2/2/97
(3)- بند ج ماده 81 قانون برنامه پنجم

آدرس مطلب http://www.resalat-news.com/newspaper/page/9232/1/21984/0
ارسال دیدگاه
  • ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
  • دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
  • از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
  • دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
captcha