آرشیو
انتخاب نشریه


فاطمه ذاكريان در گفتگو با رسالت :
بيمه توليدكنندگان صنايع دستي را درست‌كنيد

گفتگو از ريكا حسامي
اشاره :
هنر توبافي (پارچه بافي سنتي) در ايران قدمتي 300 ساله دارد و احياگر آن بانويي در خراشاد (روستايي از توابع بيرجند) است كه مديرعامل يك شركت تعاوني زنان مي باشد.
فاطمه ذاكريان در گفتگو با رسالت پيرامون چگونگي احياي اين هنر بومي و ملي توضيح داده است. وي با تشريح فعاليت‌هاي شركت تعاوني زنان خراشاد در مورد اهميت توجه به توليدكنندگان صنايع دستي و خانگي در سال حمايت از كالاي ايراني توضيح داد و خاطر نشان ساخت كه روستاي خراشاد به عنوان نخستين روستاي صنايع دستي و حوله‌بافي كشور در سال گذشته ثبت ملي شد.
اهميت توجه به نقطه نظرات و مشكلات توليدكنندگان صنايع بومي و خانگي در سال حمايت از كالاي ايراني كه از سوي مقام معظم رهبري مورد تاكيد قرار گرفته است قادر است زواياي مختلف اجراي اين مهم را ميسر سازد. فاطمه ذاكريان در اين زمينه نظرات روشن و مشخصي دارد كه با توجه به فعاليت مثبت و اثرگذار او در احياء هنر بومي و سنتي در يك روستا قابل تأمل به نظر مي‌رسد. وي معتقد است كه در سال «حمايت از كالاي ايراني» همه بايد از كالاي ايراني استفاده كنند تا توليد در كشور جان تازه‌اي بگيرد.
وي اولين قدم در اين راه را استفاده دولت از كالاي ايراني مي‌داند و خاطرنشان مي‌كند كه در سمينارها مي‌توانند به مدعوين هنر دست ايراني بدهند تا به اين ترتيب از توليدكنندگان حمايت كرده باشند.
ذاكريان معتقد است كه براي توليد كالاي خوب و با كيفيت حمايت از توليدكنندگان بسيار مهم است. وي با انتقاد به سياست جديد بيمه‌اي كه در طي چهار ، پنج سال گذشته مشكلاتي را براي توليدكنندگان صنايع دستي و محصولات بومي بوجود آورده است، خاطرنشان ساخت كه در سال‌هاي اخير نه تنها كسي بيمه نشده بلكه ريزش هم داشته‌ايم.وي گفت : سازمان تامين اجتماعي در بيمه مشاغل خانگي پرداخت نيمي از حق بيمه را 
بر عهده داشت ولي الان زير بار نمي‌رود ، حدود پنج سال است كه ما نه تنها بيمه شده‌اي نداشتيم بلكه ريزش هم داشتيم.ذاكريان تصريح كرد : خانم‌هاي توليدكننده هنرهاي دستي آن قدر قدرت مالي ندارند كه كل حق بيمه را خودشان پرداخت  كنند.مديرعامل شركت تعاوني زنان خراشاد يادآور شد كه در اين روستا يك بانوي بيكار وجود ندارد و پسران نيز در تابستان به توليد پارچه و حوله مي پردازند.
وي با اشاره به اهميت رنگرزي طبيعي در ارتقاء كيفيت پارچه‌ها و حوله‌هاي بافته شده توسط الياف طبيعي و هنر دستي گفت : مادربزرگ‌هاي ما از رنگ‌هاي طبيعي مانند پوست پرتقال ، گردو ، پياز و انار استفاده مي كردند.  در حال حاضر در پي آن هستيم كه رنگرزي گياهي را پي‌ريزي كنيم و بتوانيم يك سري محصولات را با رنگرزي گياهي به رنگ‌هاي متنوع درآوريم.
اين گفتگو فرارويتان قرار دارد.

شركت تعاوني روستايي زنان خراشاد از چه زماني تاسيس شده است و شما به عنوان مديرعامل در اين شركت چه فعاليت‌هايي را دنبال كرديد؟
شركت تعاوني از سال 82 تاسيس شده است و من از سال 83 در خدمت بانوان خراشاد هستم و توانستيم از سال 83 هنر منسوج شده پارچه‌بافي را با كمك مردم روستا و بانوان احيا كنيم و اين كار از روستاي خراشاد شروع شد و به روستاهاي مجاور سپس به كل استان و كشور تسري پيدا كرد.
از استان‌هاي خراسان رضوي، سيستان و بلوچستان ، 
قم و شهرهايي مانند نيشابور ، سبزوار و شيراز براي آموزش ديدن به روستا آمدند سپس در محل زندگي خودشان كلاس‌هاي آموزشي برگزار كردند و اين هنر را آموزش دادند.
آيا بانوان روستاي خراشاد به خانم‌هاي استان‌هاي ديگر پارچه‌بافي سنتي را آموزش داده اند؟
بله ، به جرات مي توانم بگويم كه مربيان اين هنر در سراسر كشور از مربيان و بانوان خراشاد هنر پارچه بافي را ياد گرفتند.
روستاي خراشاد در كجا واقع شده است ؟
روستاي خراشاد در 20 كيلومتري شهرستان بيرجند به طرف جاده زاهدان واقع است كه حوله‌بافي در روستاي خراشاد به عنوان نخستين روستاي صنايع دستي و حوله‌بافي سال گذشته (20 شهريور ماه) در كشور ثبت ملي شد.
آيا شركت  تعاوني زنان خراشاد يك تعاوني توليدي است؟
خير ، شركت تعاوني ما هم توليدي و هم توزيعي است. در شركت تعاوني حوله و پارچه براي لباس‌هاي پشمي ، كركي  پنبه‌اي توليد و بافته مي‌شود. اينها همه تحت عنوان نساجي سنتي هستند و البته توليد و بافت شال‌هاي سر و چادرشب يا رختخواب پيچ داريم  دستمال جيبي ، سفره نان ، صافي و پارچه‌هايي كه به صورت متري تهيه مي كنيم و از آنها انواع لباس ، مانتو و پالتو تهيه مي شود.
ويژگي حوله‌هايي كه شما با دست درست 
مي كنيد چيست؟
ويژگي بارزي كه حوله‌هاي با دست بافته شده ما دارد و مردم را به سوي خودش مي‌كشاند اين است كه حجم آن خيلي كم است ، جذب آب آن عالي است. براي خشك كردن پرز نمي‌دهد. الياف طبيعي دارد و ضد حساسيت مي باشد . آنهايي كه فقط يك بار از اين حوله‌ها استفاده مي كنند ، مشتري دائم آن مي شوند.
آيا حوله‌بافي در روستاي خراشاد سابقه تاريخي دارد ؟
طبق تحقيقاتي كه انجام داده‌اند حوله‌بافي در استان ما يك هنر بومي بوده و نه تنها در روستاي خراشاد بلكه در روستاها و شهرهاي ديگر هم انجام مي‌شده است و مردم از اين كار مايحتاج زندگي‌شان را تهيه مي كردند . اين هنر قدمت بيش از سيصد سال در اين منطقه دارد. كليه مايحتاج زندگي از جمله لباس ، 
روانداز ، پرده و ... از طريق "توبافي" يا پارچه‌بافي سنتي تامين مي‌شد.
در حال حاضر شركت تعاوني شما چه خدماتي ارائه مي دهد و آيا آموزش پارچه‌بافي سنتي هم جزء فعاليت‌هاي آن است؟
شركت تعاوني خريد و فروش ، رنگرزي و آموزش را بر عهده دارد. در حال حاضر در پي آن هستيم كه رنگرزي گياهي را پي‌ريزي كنيم و بتوانيم كليه محصولات را با رنگرزي گياهي به رنگ‌هاي متنوع درآوريم. چنانچه رنگ هم طبيعي باشد با توجه به اينكه الياف طبيعي هستند و بافت هم سنتي است ، محصول كاملا طبيعي و سنتي خواهد شد و سطح كيفيت آن ارتقاء پيدا مي كند. قبلا مادرها و مادربزرگ‌هاي ما از رنگ‌هاي طبيعي  استفاده مي‌كردند. از پوست پياز ، پوست پرتقال ، پوست انار و پوست گردو براي رنگرزي بهره مي‌بردند. تلاش مي‌كنيم كه اين كار را احيا كنيم و بتوانيم از مواد طبيعي، رنگ درست كنيم و كار رنگرزي پارچه‌ها را انجام بدهيم.
چنانچه از جوهر و مواد شيميايي استفاده نشود رنگرزي گياهي خواهد شد و مسلما خيلي بهتر مي شود يكي از فعاليت‌هاي شركت تعاوني بازيابي محصولات است. كساني كه در اين زمينه آموزش مي‌بينند ديگر دغدغه‌اي براي فروش محصولاتشان ندارند در واقع بازيابي 
بر عهده شركت تعاوني است.
وضعيت فروش محصولات چگونه است آيا مردم از خريد پارچه و حوله سنتي استقبال مي‌كنند؟
چند سال پيش دغدغه‌ فروش محصولات را داشتم و خيلي تلاش مي‌كردم تا بتوانم با شركت در نمايشگاه‌ها محصولات را معرفي  و به فروش برسانم. الحمدلله تا حدودي اين محصولات معرفي شده است و مردم قدر هنر دستي را مي‌دانند و براي آن ارزش قائلند. اگر مردم از توليدات بومي سرزمين خودشان استفاده كنند در واقع به فرزندان اين سرزمين كمك كرده‌ا ند تا اشتغال پايدار داشته باشند. خدا را شكر ارزش هنر پارچه‌بافي را 14 سال است كه نشان داديم. امسال سالي بود كه بيشتر از پيش مردم به اين كار روي آوردند . باور بفرماييد حدود 5 ، 6 سال است كه حوله‌هايي از  اعضاء تعاوني خريداري كردم چون اگر از آنها خريداري نشود بي‌انگيزه مي شوند و ممكن است كه توليد را كنار بگذارند لذا حوله‌ها خريداري شد و به لطف خدا امسال توانستيم همه آنها را بفروشيم و انبارمان خالي شد. دو نمايشگاه در مشهد داشتيم. نمايشگاهي در طبس داشتيم. دوباره بايد اعضا توليدات خودشان را بياورند تا بتوانيم براي ارائه به بازار و شركت در نمايشگاه‌هاي مختلف آماده باشيم.
تعداد اعضاي شركت تعاوني زنان خراشاد چند نفر است؟
اعضاي شركت ما را 297 بانو تشكيل مي‌دهند كه اكثر ‌آنها سرپرست خانوار هستند و منبع درآمدشان از اين كار است. من بايد با افتخار بگويم كه وقتي خانمي از روستاي خراشاد تحصيل مي‌كند و ليسانس و 
فوق ليسانس مي‌گيرد منتظر شغل‌هاي دولتي نمي‌ماند و كار خودش را دارد و آنها هنر اجدادي را دنبال مي‌كنند و الحمدلله منبع درآمد خوبي هم دارند.
آيا مشكلاتي هم وجود دارد؟
حدود چهار سال است كه اعضاي شركت تعاوني نمي‌توانند بيمه بشوند! اين در حالي است كه قبلا 173 نفر بيمه شده داشتيم ولي نه تنها در اين 4 ، 5 سال بيمه‌اي براي خانم‌ها صورت نگرفته است بلكه ريزش هم داشتيم . اگر يكي دو روز تاخير در پرداخت حق بيمه داشتند يك نفر را حذف كردند و يك نفر را از جاي ديگر جايگزين كردند. چنانچه وضعيت بيمه درست بشود خانم‌ها با انگيزه بيشتري به مشاغل خانگي و سنتي رو مي آورند كه موجبات تقويت هنر بومي و سنتي را در كشور فراهم كند.
علت مشكلي كه براي بيمه تامين اجتماعي اعضاي شركت تعاوني ايجاد شده چيست؟
زماني كه اعضاي تعاوني بيمه شدند ، نيمي از هزينه هاي 
بيمه را تامين اجتماعي تقبل كرده بود و به طور كلي در بيمه مشاغل خانگي ، تامين اجتماعي پرداخت نيمي از حق بيمه را بر عهده داشت ولي  الان زير بار نمي رود! حدود 5 سال است كه ما نه تنها بيمه شده جديد نداريم حتي ريزش هم داشتيم . خانم ها هم آنقدر قدرت مالي ندارند كه حق بيمه را كاملا خودشان پرداخت كنند.
تاكنون بابت سه ماه بيمه شدن ، دويست هزار تومان پرداخت مي‌كنند اگر فردي بخواهد الان بيمه شود براي هر ماه بايد سيصد هزار تومان پرداخت كند كه از توان آنها خارج است.
آيا در روستاي شما هيچ خانمي بيكار نيست؟
به جرأت مي گويم كه در روستاي خراشاد يك نفر بيكار نداريم.همه خانم‌ها مشغول به كار هستند . هنر پارچه‌بافي در روستاي خراشاد نسل به نسل انتقال پيدا كرده و مادران به دختران ياد داده‌اند. در فصل تابستان  پسران هم به اين كار مشغول مي شوند.
آقايان در روستاي خراشاد به چه كاري مشغول هستند؟
قبلا كشاورزي در اين روستا رونق داشت و آقايان به كشاورزي مي‌‌‌پرداختند ولي با توجه به خشكسالي ، اغلب مردان در كشتارگاه مرغ و طيور مشغول به كار هستند . البته عده‌اي هنوز به كشاورزي مشغولند و عده‌اي هم كار دولتي دارند.
اسم پارچه بافي سنتي به گويش محلي شما چيست؟
ما به  گويش محلي خودمان به پارچه بافي سنتي «توبافي» مي گوييم.
مقام معظم رهبري عنوان امسال را «حمايت از كالاي ايراني» نامگذاري كردند به نظر شما اگر مردم از كالاي داخلي حمايت كنند و مسئولين هم مشكلات توليدكنندگان را برطرف كنند چه اتفاقي مي‌افتد؟
مقام معظم رهبري به نكته بسيار دقيق و مهمي اشاره فرمودند. حمايت از كالاي ايراني بسيار مهم است و اگر سرلوحه امور قرار گيرد ، باعث رونق اقتصادي و پيشرفت كشور مي شود، ما اگر دغدغه اشتغال جوان‌هايمان را داشته باشيم حتما از كالاي ايراني حمايت مي‌كنيم و به سمت مصرف كالاهاي سنتي و بومي مي‌رويم تا هنر چندصدساله‌ كشورمان زنده بماند. من مطمئن هستم كه اگر يك عزم ملي باشد و همه مردم فقط كالاي ايراني مصرف كنند ، جوان بيكاري نمي‌ماند! در زمان‌هاي گذشته پسران هميشه دنباله‌رو كار پدرانشان بودند ولي امروزه كه مدل زندگي و آموزش‌ها فرق كرده است ديگر پسرها نمي توانند دنباله‌رو كار پدر باشند ولي اگر از توليدات سنتي و محصولات داخلي حمايت بشود بعضي از پسران هم دنباله‌رو پدرانشان خواهند شد و كار آنها را ادامه مي دهند، مانند اتفاقي كه در روستاي خراشاد افتاد و بانوان هنر مادرانشان را دنبال كردند و از آنجا كه مورد حمايت قرار گرفتند اين كار، بسط پيدا كرد.
الان تنها مشكل ، بحث بيمه است كه حمايت دولت از بيمه شدن خانم‌ها قطع شده و ما را با مشكلاتي مواجه نموده است.
به نظر شما دولت براي حمايت از كالاي ايراني و توليد ملي چه كارهايي بايد انجام بدهد؟
همين مسئله پرداخت نيمي از حق بيمه بانوان مشغول به توليد محصولات بومي بسيار اثرگذار بود و ايجاد ترغيب و تشويق مي كرد ولي با قطع شدن آن مشكلاتي به وجود ‌آمد.
نقش دولت در حمايت از توليدكنندگان بسيار مهم است.در كشور ما سمينارهاي زيادي برگزار مي‌شود و به شركت كنندگان معمولا هداياي اهدايي مي‌شود. اين هدايا اگر از توليد ملي و هنر بومي كشور باشد 
مي تواند به توليدكنندگان هنرهاي دستي و سنتي كمك كند. امسال براي يك سمينار از ما حوله خريداري شد و انبار ما خالي شد و كار ما رونق يافت. هم آنها استفاده كردند و هم ما توانستيم به آنهايي كه در اين حرفه فعاليت دارند بگوييم كه بيشتر ببافيد! قبلا كه جنس را مي آوردند مي‌گفتم : فعلا دست نگه داريد  هنوز بازار نيست ولي اگر اين اتفاقات بيفتد روز به روز بر توليدات افزوده مي‌شود و ما مي توانيم اين هنر (و هنرهايي كه در استان‌هاي ديگر است) را گسترش بدهيم و به مرز جهاني شدن برسانيم.
چگونه بايد مردم را تشويق كرد كه كالاي ايراني بخرند؟
اگر كيفيت محصولات ايراني خوب باشد ، مردم مي‌خرند و استفاده مي كنند! براي توليد كالاي خوب و با كيفيت حمايت از توليدكنندگان بسيار مهم است . در اينجا به نقش دولت مي‌رسيم اگر دولت حمايت كند و مردم خريداري كنند توليدكنندگان جان مي  گيرند و 
روز به روز كارشان را گسترش مي‌دهند و سعي مي‌كنند بازار را رونق ببخشند.
براي كاهش مشكلات توليدكنندگان، دولت بايد چه كند؟
اولين قدم اين است كه دولت خودش از كالاي ايراني استفاده كند ! توليد ايراني خريدار و مصرف كننده ايراني مي خواهد. دولت و مردم بايد دست به دست هم بدهند. همه از كالاي ايراني استفاده كنيم تا توليدكننده جان بگيرد. اگر خريد كالاي ايراني را سرلوحه امور قرار بدهيم جوانان از بيكاري نجات پيدا مي كنند و آسيب‌هاي اجتماعي كاهش مي يابد.
متشكرم.

آدرس مطلب http://www.resalat-news.com/newspaper/page/9212/1/19995/0
ارسال دیدگاه
  • ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
  • دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
  • از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
  • دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
captcha