آرشیو
انتخاب نشریه


شکست سنگين آمريکا و صهيونيست‌ها در سوريه
اهميت راهبردي آزادسازي غوطه شرقي

فرزان شهيدي
 ارتش سوريه با صدور يک بيانيه رسمي در ۲۵ فروردين ۹۷ اعلام کرد با ورود نيروهايش به محلات شهر دوما، آخرين مقر تروريست ها در غوطه شرقي دمشق پاکسازي شد و بدين ترتيب پس از سال‌ها، امنيت به مناطق شرقي دمشق بازگشت.
پاکسازي شهر دوما در شرايطي صورت گرفت که گروه تروريستي «جيش الاسلام» پس از تحمل شکست هاي ميداني، ناچار به پذيرش توافق با دولت سوريه با وساطت روسيه شد. بر اساس اين توافق، همه افراد در بند تروريست ها آزاد شده و پس از آن عناصر جيش الاسلام از دوما به منطقه «جرابلس» در استان حلب انتقال يافتند. بر اساس گزارش وزارت دفاع روسيه در آخرين مرحله از خروج مسلحين از منطقه دوما، ۱۰۷ اتوبوس تعداد ۳۹۷۶ از تروريست هاي جيش الاسلام را به همراه خانواده هايشان از شهرک دوما خارج کردند. طبق آخرين گزارش ها با خروج بيش از 165هزار نفر از دوما، روند تخليه اين شهر از تروريست‌ها تقريبا کامل شده است.
آزادسازي دوما کمتر از 24 ساعت پس از حمله موشکي آمريکا و متحدانش به سوريه انجام گرفت. بنابراين تلاش هاي رسانه اي، سياسي و نظامي غرب براي جلوگيري از سقوط تروريست ها در غوطه شرقي ناکام ماند و شکست ديگري در برابر محور مقاومت، در پرونده آنان ثبت شد.
اهميت غوطه شرقي
منطقه غوطه شرقي منطقه اي بزرگ در اطراف شهر دمشق است که مناطق جنوبي و شرقي پايتخت را محصور کرده و از ديرباز منبع مهم توليدات کشاورزي و تغذيه اهالي اين منطقه و پايتخت بوده است.اين منطقه راهبردي در جنوب و شرق پايتخت سوريه، کمربندي از زمين‌ هاي سرسبز کشاورزي را ايجاد کرده و جمعيتي بالغ بر ۴۰۰ هزار نفر در آن سکونت دارند. اين منطقه همچنين در مجاورت فرودگاه بين المللي دمشق قرار گرفته است. به همين دليل گروه هاي تروريستي از ابتدا همه عزم خود را براي تسلط بر اين منطقه راهبردي جزم کرده بودند تا از طريق تسلط بر آن، معبري براي نفوذ به پايتخت بگشايند.
غوطه شرقي از سال ۲۰۱۲ تحت سيطره گروه هاي تروريستي مانند جيش الا‌سلام و جبهه النصره و هيئت ائتلافي تحرير الشام قرار گرفت و به عنوان يکي از مراکز اصلي ايجاد بحران براي دمشق مطرح بود. ارتش سوريه طي چند سال گذشته به صورت متناوب تلاش‌ هايي براي بازپس ‌گيري غوطه شرقي انجام داد، اما نتوانست آن را تصرف کند. زماني که روند عمليات هاي آزادسازي مناطق راهبردي که از سال 2015 توسط ارتش سوريه و متحدانش به شکل جدي رقم خورد، حلب و پس از آن مناطق شرقي (رقه و ديرالزور) آزاد شد و اينک نوبت به غوطه شرقي رسيد تا با پاکسازي راه تنفس پايتخت باز شود.
در ميان شهرهاي غوطه شرقي، دوما بزرگ ترين شهر اين منطقه دمشق به شمار مي رفت که تحت اشغال تروريست هاي «جيش الاسلام» وابسته به عربستان سعودي قرار داشت. جيش الاسلام به رهبري «زهران علوش» با رويکرد تکفيري ـ وهابي، طي سال هاي گذشته دست به جنايات زيادي عليه شهروندان سوري زد و در واقع با گروکان گرفتن مردم دوما همه راه ها را به اين منطقه بسته بود.
رابرت فيسک، تحليلگر بريتانيايي مسائل خاورميانه در گزارشي درباره عمليات غوطه شرقي نوشته است: ارتش سوريه به فرماندهي ماهر اسد، برادر رئيس‌ جمهور و سرهنگ سهيل حسن، که به دليل پيروزي ‌هاي چشمگير عليه مخالفان در سراسر سوريه شناخته ‌شده است، عمليات بزرگي را براي آزادي غوطه ‌شرقي آغاز کردند. به گفته فيسک ارتش بر خلاف عمليات گذشته که از تاريکي شب براي جابه ‌جايي نيروهايش استفاده مي ‌کرد، اين‌ بار جابه ‌جايي بزرگ نيروها از نقاط مختلف از حلب، حمص و درعا به سمت غوطه شرقي را در روشنايي روز انجام داد تا در برابر گروه‌هاي شورشي قدرت ‌نمايي کرده‌ باشد.
واکنش جبهه ضدسوري
پس از تشديد عمليات هاي ارتش سوريه و روسيه عليه تروريست ها در غوطه شرقي تبليغات رسانه اي زيادي عليه سوريه ايجاد شد که هدف از آن محکوم کردن حملات ارتش و همچنين مظلوم نمايي نسبت به کشته شدن تروريست ها در غوطه شرقي بود. شوراي امنيت سازمان ملل نيز وارد کار شد و چند جلسه در اين مورد برگزار و در نهايت با آتش بس 30 روزه در غوطه شرقي موافقت کرد.
از طرفي، کشورهاي غربي با تمسک به ابزار سلاح هاي شيميايي تلاش زيادي کردند که تا مانع شکست تروريست ها در غوطه شرقي شوند، اما موفق نشدند. در واقع هيچ منبع مستقلي تاکنون موضوع استفاده از سلاح شيميايي را تاييد نکرده است و اين تنها يک ادعاي اثبات نشده از سوي غرب است.
دست آخر دونالد ترامپ رئيس جمهور آمريکا دست به تهديد نظامي عليه سوريه زد، اما تنها به يک حمله نمايشي و محدود نظامي سه جانبه (آمريکا، انگليس و فرانسه) روي آورد که نتوانست مانع از پاکسازي آخرين مواضع تروريست ها در غوطه شرقي شود.
نگراني رژيم صهيونيستي و عربستان
رژيم صهيونيستي همواره نسبت به پيروزي هاي جبهه مقاومت و شکست گروه هاي تروريستي نگران بوده است، اما در غوطه شرقي اين نگراني بيشتر از هر جايي است. اين منطقه به وسيله منطقه «حوران» به اردن و به واسطه منطقه جولان سوريه به بلندي‌ هاي اشغالي جولان در سرزمين‌هاي اشغالي متصل مي‌شود. فاصله بين غوطه شرقي تا مرز سوريه با سرزمين اشغالي در جولان کمتر از 60 کيلومتر است و اسرائيلي ‌ها معتقدند با تثبيت دمشق و تقويت حضور حزب الله و ايران در کنار نظام سوريه، خطري بزرگ براي امنيت رژيم صهيونيستي ايجاد مي شود. حمله اسرائيل به پايگاه تيفور و شهادت 7 تن از مستشاران سپاه پاسداران در اوج عمليات آزادسازي غوطه شرقي، حاکي از اين نگراني است.
اين نگراني محدود به رژيم صهيونيستي نيست، بلکه شامل ساير متحدان آمريکا به ويژه عربستان سعودي هم مي شود، چرا که بزرگترين نيروي تروريستي-نيابتي عربستان در سوريه، جيش الاسلام بود که در عمليات غوطه شرقي از بين رفت. همزمان با شکست تروريست ‌ها 
در منطقه غوطه شرقي، «محمد بن سلمان» وليعهد عربستان در گفتگو با مجله آمريکايي «تايم» ضمن اعتراف به بقاي بشار اسد در قدرت، مدعي شد که ايران قصد دارد نفوذش را در سوريه گسترش دهد؛ لذا به نفع سوريه نيست که ايراني ‌ها را به حال خودشان رها کند، تا هر چه را که بخواهند در سوريه انجام دهند.
نتايج و پيامدها
مهمترين پيامد آزادسازي غوطه در تامين امنيت کمربند دمشق خلاصه مي شود. در واقع دمشق از شبح تهديدات تروريستي رهايي‌يافته و به ثبات دست يافته است. به همين دليل اهميت آزادسازي غوطه شرقي دمشق، اگر بيشتر از آزادسازي حلب و ديرالزور نباشد، کمتر هم نيست.
پيامد ديگر آزادي غوطه شرقي، بسته شدن پرونده جيش الاسلام به عنوان يکي از بزرگترين و خطرناکترين گروه هاي تروريستي ـ تکفيري است. البته اعضاي باقي مانده اين گروه به منطقه جرابلس کوچانده شده اند و خطر بالقوه آنان همچنان باقي است، اما سازمان و پايگاه اصلي آنان در شهر دوما از هم پاشيده و به هيچ وجه امکان بازگشت ندارند.
در شرايط فعلي عناصر مسلح از مرکز به اطراف سوريه انتقال يافته‌اند، يعني معادله انتقال بحران از کانون به مرزها خصوصا مناطق هم مرز با ترکيه صورت گرفته است. اين در حالي است که يکي از اهداف مهم تروريست ها از ابتدا، انتقال بحران به مراکز مهم (دمشق، حلب و...) بود.
و بالاخره آزادي غوطه شرقي يک تحول کليدي و مهم در معادلات ميداني سوريه به طور عام و در اطراف پايتخت به طور خاص محسوب مي شود. نکته قابل توجه آن است که گروه‌ هاي تروريستي شاهد ناتواني حاميان منطقه ‌اي و بين المللي خود در متوقف کردن عمليات ارتش سوريه و نيروهاي مقاومت بودند. اين امر نه تنها حيثيت آمريکا و سعودي را از بين برد، بلکه به رغم تلاش هاي متعدد، شکست تازه اي را در عرصه سوريه در مقابل محور مقاومت به آنان تحميل کرد.
هدف بعدي کجاست؟
با آزادسازي غوطه شرقي، امنيت پايتخت سوريه تامين شده و از اين پس ارتش سوريه و متحدانش عزم ساير مناطق اشغالي را خواهند کرد. البته هنوز دقيقا معلوم نيست ايستگاه بعدي عمليات‌ها کجاست، برخي منابع از مناطق باقيمانده در قلمون شرقي سخن گفته اند. بعضي نيز بر اين باورند که اولويت بعدي دولت سوريه به مناطق شمالي يعني ادلب و عفرين معطوف خواهد شد.
ادلب در اشغال تروريست هاي تکفيري تجمع يافته در ائتلاف «جيش الفتح» است که برجسته ترين آن ها «جبهه النصره» است. پس از آزادي حلب با وساطت ترکيه و روسيه، در اين مناطق اعلام آتش بس شد و روند تثبيت آتش بس با نظارت سه کشور روسيه، ايران و ترکيه طي نشست هاي آستانه و اعزام نيروهاي حافظ صلح تثبيت شد. بنابراين عمليات در ادلب کار ساده اي نيست، اما نکته قابل توجه آن است که جبهه النصره جزء گروه هاي امضاکننده 
آتش بس نبوده و از نظر بين المللي همانند داعش در ليست سياه قرار دارد. لذا ارتش سوريه با اتکا به اين امر از مدت ها پيش حملات پراکنده اي را در جنوب ادلب سامان داده است. اما عمليات فراگير براي آزادي ادلب به دليل تداخل گروه هاي مختلف تروريستي در اين منطقه امکان پذير نيست و احتمالا به بعد از پايان يافتن دوره آتش بس موکول شود.
عفرين نيز در تصرف نيروهاي ترکيه است که از نظر دولت دمشق اشغالگر محسوب مي شوند، لذا تخليه اين منطقه به طور طبيعي ـ چه از طريق نظامي و چه توافق با ترکيه ـ در دستور کار سوريه قرار دارد. البته روسيه که سياست جذب ترکيه را در روند آتش بس در سوريه در پيش گرفته است، تمايلي به خروج ترکيه از عفرين ندارد. به عبارتي روسيه به ترکيه امتياز داده است تا در روند 
آتش بس و نيز مذاکرات سياسي، به نمايندگي از تروريست ها در کنار مسکو قرار گيرد.
در هر حال مسئله مهم آن است که با آزادسازي غوطه شرقي معادلات راهبردي سوريه ـ چه در سطح ميداني و چه سياسي ـ وارد مرحله تازه اي شد و موقعيت نظام دمشق بيش از گذشته تثبيت شد. ادامه اين روند شامل پاکسازي ساير مناطق تحت تصرف تروريست ها شده و ديري نخواهد پاييد که شاهد پايان بحران در سوريه باشيم.

آدرس مطلب http://www.resalat-news.com/newspaper/page/9200/1/18248/0
ارسال دیدگاه
  • ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
  • دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
  • از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
  • دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
captcha