آرشیو
انتخاب نشریه


به بهانه داغ شدن بحث فيلتر يا عدم فيلتر تلگرام در کشور
کوچ براي تضمين امنيت در فضاي مجازي

نجمه الحسيني
شبکه‌هاي اجتماعي موبايلي، پديده‌اي بود که با ظهور آن تحول چشمگيري در ارتباطات ايجاد شد. ايران نيز از اين تحولات دور نماند تا آنجا که اکنون بيش از ۵۰ درصد از کاربران شبکه اجتماعي تلگرام، ايرانيان هستند.گسترش استفاده از تلگرام در ايران تا آنجا پيش رفت که در برخي موارد به يک رسانه تبديل شد.اگرچه اين شبکه‌ها به خودي خود بد نيستند، اما آنچه نگران کننده است استفاده نادرست و نابجا از اين شبکه‌هاست که پيامدهاي منفي براي جوانان در پي دارد.يکي از راهکارهاي ارائه شده براي پيشگيري از آسيب هاي احتمالي شبکه هاي اجتماعي خارجي هدايت و کوچ به شبکه هاي اجتماعي داخلي است مدتي است اين موضوع در کشور مورد بحث و بررسي قرار گرفته و موافقان ومخالفان نظرات و پيشنهادات خود را ارائه کرده اند.
فيروزآبادي دبير شوراي عالي فضاي مجازي کشور در خصوص لزوم حضور و هدايت کاربران شبکه هاي 
اجتماعي خارجي به شبکه هاي داخلي مي گويد:
" مرزهاي جغرافيايي ما در فضاي مجازي 
پلت فرم ها هستند و با توجه به تحولي که در اقتصاد دنيا با هوشمند سازي در پيش است در حال حاضر ما کمي دچار عقب افتادگي هستيم که بايد جبران کنيم.يکي از اين موارد پيام رسان هاست که پيش از اين ما دراين حوزه سند حمايت از پيام رسان هاي بومي را به تصويب شورا رسانديم.در اين مصوبه تصميم گرفته شده که از سکوهاي خارجي پيام رسان به سکوهاي داخلي کوچ کنيم البته به دليل مشکلات اقتصادي کشور همچون نظام بانکي و نظام تامين مالي کار بسيار سنگيني است اما با وجود فشار رواني سنگيني که بر حکومت و دولت وارد خواهد کرد بايد در اين عصربه اين استقلال و خودکفايي دست يابيم."رئيس مرکز ملي فضاي مجازي در خصوص اهميت همراهي مردم براي تحقق اين راهکار مي گويد:"مردم عزيز ايران اگر بدانند چه دستاوردهايي در اين استقلال نهفته است حتما همراهي خواهند کرد و معتقديم که بدون همکاري آنها اين کوچ امکانپذير نخواهد بود چرا که بازيگران اصلي فضاي مجازي مردم هستند و دوران بازيگري فقط نخبگان ،گروه هاي مرجع و سياست گذاران پايان يافته است."
البته در کنار مردم اين مسئولان هستند که بايد با اطلاع رساني و شفاف سازي و آگاه سازي مردم نسبت به فعاليت شبکه هاي پيام رسان خارجي و عوارضي که مي توانند براي امنيت و اقتصاد کشور داشته باشند زمينه را براي اتخاذ يک تصميم عقلاني براي مردم فراهم کنند.از سوي ديگر مسئولان بايد با حمايت از پيام رسان هاي داخلي و پوشش نقاظ ضعف آنها و دادن اطمينان به مردم در خصوص کارآمدي اين پيام رسان ها 
گام بلندي را در خارج کردن کشور از انحصار پيام رسان هاي خارجي بردارند. مسئولان موظف هستند از پيام‌رسان‌هاي داخلي حمايت مالي و پشتيباني کنند تا بتوانند نيازهاي کاربران را فراهم کنند و اين پسنديده نيست که يک پيام‌رسان داخلي با مشکل پردازنده يا پهناي باند مواجه باشد.ما در کشور برنامه‌نويس‌هاي بسيار توانمندي داريم که توان رقابت با بزرگان دنيا در اين عرصه هستند که اگر به طور جدي از طرف مسئولان مربوطه حمايت شوند مي‌توانند افراد زيادي را به خود جذب کنند و شرط تحقق هم اين است که تعدادي پيام‌رسان قوي و قابل ارائه به مخاطب عرضه کنيم.محمدحسن انتظاري، يکي از اعضاي شوراي عالي فضاي مجازي در خصوص لزوم مهاجرت کاربران 
پيام رسان هاي خارجي به پيام رسان هاي بومي مي گويد:"اين مهاجرت ضروري است و اين اتفاق بايد زودتر صورت بگيرد.شبکه‌هاي اجتماعي ديگر از آن حالت تفريحي گذشته خود در آمده‌اند و تمام ارتباطات اجتماعي اقتصادي و حاکميت کشور روي اين شبکه ها شکل گرفته است.لازم است زيرساخت‌هاي اين شبکه‌ها در اختيار داخل باشد. هم اکنون تمامي ارتباطات اداري، حکومتي، اجتماعي کشور روي پيام رسان تلگرام است که درست نيست. اصلا به همين دليل بود که در مصوبه شوراي عالي فضاي مجازي، موضوع ساماندهي پيام رسان هاي بومي مطرح شد."
البته متوليان فضاي مجازي کشور نبايد بحث حمايت از پيام رسان هاي داخلي را در اعطاي وام خلاصه کننده بلکه ضمن اين نوع حمايت اين پيام رسان ها نيازمند حمايت هاي ديگري هستند.گردانندگان پيام‌رسان‌هاي بومي اذعان دارند که مشکل‌شان تنها با وام‌هاي 5 ميليارد توماني درمان نخواهد شد و شرايط بسيار ديگري در اين بين براي موفقيت آنها نياز است. مديرعامل پيام‌رسان سروش در اين باره گفته  که بسياري از سرويس‌هاي اينترنتي مثل ويديو استريمينگ، سرويس‌هاي کلاود و يا Push Notification قوي در ايران وجود ندارد و هرچقدر هم هزينه بدهيم بازهم سرويس قدر و در حد بين‌المللي در ايران پيدا نمي‌کنيم. اين زيرساخت‌ها در کشور وجود ندارد و متاسفانه دولت هم اقدامي موثر در اين باره انجام نداده است.روابط عمومي بيسفون نيز در اظهار نظري ديگر اعتمادسازي را بيشتر از سرمايه ضروري دانسته و گفته بيشتر از آنکه سرمايه به اين بخش تزريق شود، اگر فرصت‌ها و اعتماد سازي براي ما انجام شود، مي‌توانيم نوعي درآمدزايي داشته باشيم.اسفناني نماينده مجلس در اين باره مي گويد:"سرورهاي تلگرام در خارج است و امکان نظارت وجود ندارد و نمي‌شود پالايش کرد.ما حرف‌مان اين هست که الآن شبکه تلگرام حدود خودشان مي‌گويند 14 تا 20 ميليون کاربر دارد، کاربري‌هاي مثبت هم دارند. از نکات مثبت مي‌شود استفاده کرد. ما مي‌گوييم در طول مدت در برخورد با شبکه‌ها اقدامات سلبي نتيجه نگرفته‌ايم. دامنه شبکه مسدود شود بلافاصله شبکه ديگري ظهور پيدا مي‌کند و مردم بيشتري به آن‌سو مي‌روند. اشکال جدي متأسفانه امکان استفاده درست از شبکه‌ها فراهم نشده است.مردم نمي‌دانند شبکه‌هاي داخلي وجود دارد و اطلاع‌رساني نشده است. برخي شبکه‌ها توانمندي بالايي دارند. اعتماد به شبکه‌هاي داخلي وجود ندارد بحث امنيت اطلاعاتشان در سرورهاي داخلي است."
امروز با تجربه کسب شده از فعاليت شبکه پيام رسان تلگرام در کشور يه راحتي مي توان آسيب هاي اين پيام رسان را احصا کرد و مضررات آن را براي کشور و کاربران به خوبي تشريح کرد.تجربه فعاليت چندساله تلگرام در کشور نشان داد دل‌نگراني بابت اطلاعاتي که در يک پيام‌رسان غيربومي تبادل مي‌شود، گسترده و در دسترس شدن فساد، طرح گسترده شبهات، ايجاد اختلال در امنيت ملي، عدم امکان پيگيري مشکلات حقوقي که براي افراد پيش آمده و ... از جمله مواردي هستند که مدتي است زمزمه و گمانه‌زني در خصوص فيلتر تلگرام را مطرح کرده‌اند.
حجت الاسلام محمد فروهر کارشناس فضاي مجازي در خصوص نحوه مواجهه به پيام رسان تلگرام مي گويد:"ما با تکنولوژي تلگرام مشکلي نداريم چرا که تلگرام يک نرم‌افزار است که موجب دسترسي سريع به محتواها شده است، اما مشکل اصلي ما با مضامين موجود در آن و ساختارهاي غيراخلاقي آن است.در سال‌هاي گذشته تنها راهکار موجود براي کنترل تلگرام فيلتر کردن آن بود اين در حالي است که امروزه راهکار پيش‌روي ما بومي‌سازي اين فضا و ايجاد فضايي امن، سالم و داخلي است.يعني بايد يک فضاي داخلي و امن براي مردم فراهم کنيم تا آسيب‌هاي تلگرام را نداشته باشد يا حداقل آسيب‌هاي کمتر داشته باشد.اين پيام‌رسان‌ها قطعا در شروع به کار مقداري نقص داشتند همانطور که تلگرام نيز در ابتداي کار ضعف‌هايي داشت."
يکي از مهم‌ترين مشکلات ما با تلگرام مسئله عدم نظارت و عدم توان برخورد قاطع با اين پيام‌رسان است، به طوري که به راحتي اجازه داديم يک پيام‌رسان در کشور حدود 50 ميليون کاربر داشته باشد و بدون هيچ ترسي عليه مقدس‌ترين ارزش‌هاي مردم ما محتوا منتشر کند.اين پيام‌رسان که البته با توجه به امکاناتش، يک رسانه هم محسوب مي‌شود، نه آدرس دارد، نه جايي ثبت شده، نه متعهد و مقيد به قانوني است؛ يعني شهروندان هيچ امکاني براي پيگيري قانوني حقوق خود در قبال جرائم رخ داده در آن را ندارند. در صورتي که در پيام‌رسان‌هاي داخلي شرايط متفاوت است؛ پيام‌رسان‌هاي داخلي مانند ساير ابزارهاي موجود در کشور بر طبق قانون عمل مي‌کنند و افراد در قبال اقدامات خود در اين ابزارها، به مرجع قانوني پاسخگو هستند. به همين دليل مجرمان اين جرأت را پيدا نمي‌کنند که به راحتي دست به اقدامات مجرمانه بزنند.با اين حال آيا منطقي است که هزاران قاتل، تروريست، کلاهبردار، شياد، سارق، متجاوز، کودک‌آزار، جاسوس و .... آزادانه بتوانند با استفاده از يک پيام‌رسان بيگانه به اعمال پليد خود بپردازند و از هرگونه پيگرد قانوني در امان باشند؟
در اين شرايط يکي از بهترين پيش نياز ها براي کنترل فضاي مجازي ايجاد اعتماد براي مردم به منظور کوچ به پيام رسان هاي داخلي است و مقام معظم رهبري با سخنان اخير خود در اين خصوص اطمينان بزرگي را براي جامعه ايجاد کردند.سخنان رهبر انقلاب در جمع عده‌اي از مسئولين، نشان از خرسندي ايشان از تبديل شدن پيام‌رسان‌هاي داخلي به مطالبه عمومي مردم داشت. همچنين ايشان به حفظ حريم شخصي مردم در اين پيام‌رسان‌ها اشاره کردند. فيروزآبادي دبير شوراي عالي فضاي مجازي کشور در خصوص نگراني مردم براي مسئله حريم خصوصي مي گويد:"مقام معظم رهبري نيز در اين خصوص تاکيد داشتند و ما نيز پيش از اين با قوه قضائيه تمهيداتي اتخاذ کرديم که مبتني بر خواسته پيام رسان ها و فعالان فضاي مجازي در اين پيام رسان ها بوده که براساس آن مسئولان کانال ها در رابطه با مطالبي که در فضاي مجازي پخش مي کنند مسسئوليت مستقيم ندارند و مسئوليت آنها از زماني شروع مي شودکه به آنها از طريق قضائي و قانوني اعلام شود. همچنين قرار شد با همکاري کارگروه تعيين مصاديق مجرمانه در اين خصوص تصميماتي اتخاد شود."
اين سخن رهبر انقلاب که نقض حريم خصوصي کاربران در پيام‌رسان‌هاي داخلي را حرام شرعي خواندند نشان از اراده حکومت و رهبري بر عدم دسترسي به اطلاعات مردم است.سخنان ايشان اين اطمينان را به مردم مي‌دهد که در پيام‌رسان‌هاي داخلي به‌هيچ عنوان به اطلاعات کاربران نمي‌توان دسترسي پيدا کرد. به‌علاوه سخنان موجب هوشياري بيش‌تر پيام‌رسان‌ها نيز شد. اين سخن مقام معظم رهبري نيز يک حکم و فتواست که نمي‌توان به آن نگاه سياسي کرد. ايشان اين مسئله را به عنوان يک مبنا اعلام کردند تا کسي به شبکه‌هاي داخلي به‌عنوان نقض‌کننده حريم خصوصي کاربران نگاه نکند.پيام‌رسان‌هاي داخلي نيازمند ايجاد زيرساخت و بسترهاي لازم و حذف ايراداتي مانند عدم ظرفيت و گنجايش بيشتر کاربران يا هک شدن شماره تلفن ادمين‌ها و مدير کانال‌ها هستند که بايد اين شبکه‌ها در رفع آن بکوشند و با توجه به اينکه سرورهاي اين شبکه‌ها در داخل کشور هستند مي‌توانند زودتر به رفع معايب اقدام کنند.

آدرس مطلب http://www.resalat-news.com/newspaper/page/9193/1/17487/0
ارسال دیدگاه
  • ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
  • دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
  • از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
  • دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
captcha