آرشیو
انتخاب نشریه


نقشه واشنگتن و اروپا در قبال برجام چيست؟
ايران در برابر آمريکاي سرکش و اروپاي سردرگم

سعيد سبحاني 
 شواهد و مستندات موجود ، حاکي از خروج احتمالي ايالات متحده آمريکا از توافق هسته اي با ايران مي باشد. انتصاب جان بولتون به عنوان مشاور امنيت ملي و مايک پمپئو به عنوان وزير امور خارجه دولت ترامپ ، سيگنال هاي 
مشخصي را به مخاطبان موضوع برجام مخابره کرده است. وجه مشترک اين دو مقام آمريکايي، مخالفت ذاتي و اساسي آنها با توافق هسته اي مي باشد. منابع خبري در غرب ، اکثرا بر اين باورند که ترامپ در نهايت قصد دارد با طرح دوباره ادعاي عدم کارآمدي برجام، از اين توافق خارج شود. به عنوان مثال، گاردين اخيرا در گزارشي به نقل از يکي از ديپلمات هاي اروپايي نوشته است که اروپاي واحد، ديگر اميدي نسبت به باقي ماندن ترامپ در توافق هسته اي با ايران ندارد. با اين حال سوال اصلي اينجاست که نقشه نهايي آمريکا و اروپا در قبال برجام چيست؟ از سوي ديگر، رويکرد و استراتژي کشورمان در برابر خروج احتمالي واشنگتن از توافق هسته اي چه بايد باشد؟
نقشه ترامپ در قبال برجام 
بدون شک رئيس جمهور آمريکا از مواضع قبلي و سلبي خود در قبال توافق هسته اي با ايران عقب نشيني نخواهد کرد. ترامپ کماکان توافق هسته اي را بدترين توافق ممکن مي داند و حتي بر سر همين موضوع، رکس تيلرسون وزير امور خارجه سابق خود را برکنار و پمپئو را جايگزين وي کرد. برخي تحليلگران غربي معتقدند که ترامپ در صدد " کسب امتيازات بيشتر در برجام" با استفاده از اهرم فشار مي باشد. انتصاب جان بولتون و پمپئو نيز در همين راستا قابل ارزيابي است. از سوي ديگر، ترامپ قصد دارد در صورت خروج احتمالي از برجام، کمترين هزينه ممکن را متقبل شود و تروئيکاي اروپايي را نيز در اين خصوص با خود شريک کند. لازم به ذکر است که جان بولتون،قبل از اينکه به سمت مشاور امنيت ملي آمريکا انتخاب شود، ضمن تاکيد بر لزوم خروج واشنگتن از برجام تاکيد کرده بود که در اين خصوص لازم است شرکاي اروپايي آمريکا نيز به واشنگتن ملحق شوند و رايزني هاي لازم ( در سطح ديپلماتيک) ميان  کاخ سفيد و اروپا صورت گيرد. برخي منابع خبري و تحليلي در غرب نظر ديگري در اين خصوص دارند. آنها معتقدند امکان دارد ترامپ خروج علني آمريکا از برجام را اعلام نکند اما از تمديد تعليق تحريم هاي ايران نيز خودداري کند! بدون شک اين بازي يکجانبه و پيچيده، معنايي جز خروج آمريکا از برجام نخواهد داشت. ضمن آنکه رئيس جمهور آمريکا در عملياتي کردن اين بازي دوگانه ناتوان به نظر مي رسد. واقعيت امر اين است که با خروج ايالات متحده آمريکا از برجام، واشنگتن ديگر هدايتگر اين معادله نخواهد بود . 
اروپا همچنان سردرگم است 
علي رغم اينکه به نظر مي رسد آمريکا تصميم نهايي خود را در خصوص توافق هسته اي با ايران اتخاد کرده است، اروپا کماکان در اين خصوص سردرگم به نظر مي رسد. صدر اعظم آلمان و رئيس جمهور فرانسه قرار است در دو سفر جداگانه به ايالات متحده آمريکا، با دونالد ترامپ رئيس جمهور اين کشور ديدار کرده و در خصوص "برجام" و حفظ توافق هسته اي با او رايزني کنند. اين در حالي است که بسياري از تحليلگران مسائل بين الملل معتقدند  انتصاب جان بولتون به عنوان مشاور امنيت ملي آمريکا به معناي عزم ترامپ براي خروج از برجام مي باشد. از سوي ديگر، ترامپ همچنان بر سر موضوعاتي مانند گنجاندن توان موشکي ايران در برجام  بازرسي از اماکن نظامي ايران و  وضع محدوديت هاي دائمي بر برنامه هسته اي ايران اصرار مي ورزد. تروئيکاي اروپايي نيز طي هفته هاي اخير به ترامپ اعلام کرده اند که امکان تغيير برجام بر اساس شروطي که وي اعلام کرده  است وجود ندارد. 
سفر ماکرون و مرکل به کاخ سفيد به صورت جداگانه و قبل از فرا رسيدن 22 ارديبهشت ماه( ضرب الاجل زماني تعيين شده از سوي ترامپ) صورت مي گيرد. اين سفرها در حالي صورت مي گيرد که ميان بازيگران اروپايي نيز بر سر نحوه مواجهه با برجام اختلاف وجود دارد. اخيرا در جريان برگزاري نشست بروکسل، شاهد بروز اختلافات عمده اي ميان سران کشورهاي اين مجموعه بر سر اعمال تحريم هاي موشکي و منطقه اي عليه کشورمان بوديم. تروئيکاي اروپايي اصرار دارد که وضع تحريم هاي جديد عليه ايران براي جلوگيري از اقدام ترامپ مبني بر خروج از برجام ضروري مي باشد! اين در حالي است که برخي کشورهاي اروپايي مانند ايتاليا ،اسپانيا و اتريش معتقدند که اين اقدام تنها منجر به بي اعتباري اتحاديه اروپا در نظام بين الملل خواهد شد و ترامپ نيز فارغ از اعمال يا عدم اعمال اين تحريمها، تصميم نهايي خود را در خصوص خروج از برجام اتخاذ کرده است.
واقعيت امر اين است که بازي پارادوکسيکال اروپا در برجام طي يک سال اخير هزينه هاي زيادي براي تروئيکاي اروپايي داشته است. " مهار آمريکا" وظيفه اي بوده است که تروئيکاي اروپايي( به عنوان سه کشور امضا کننده برجام ) از عهده آن بر نيامده اند.
استراتژي ايران در قبال لغو برجام 
آنچه مسلم است اينکه اصلي ترين هدف ترامپ از تهديدات يک ساله اخير ( در خصوص خروج از برجام ) و اعمال فشار بر تروئيکاي اروپايي، کسب امتيازات بيشتر از ايران بوده است.هدفي که رئيس جمهور آمريکا همچنان به دنبال آن است. بديهي است که "اصرار بر خطوط قرمز سياست خارجي"،" تاکيد بر معامله ناپذير بودن توان دفاعي کشور"،
" تاکيد بر عهد شکني آمريکا در سطوح ديپلماسي رسمي "، " استفاده از ظرفيت هاي حوزه ديپلماسي عمومي در واکنش به اقدامات آمريکا" و " رايزني فشرده ديپلماتيک با ديگر بازيگران بين المللي" از مهم ترين اقداماتي است که دستگاه ديپلماسي و سياست خارجي کشورمان بايد در مواجهه با دولت ترامپ صورت دهد. 
از سوي ديگر، پاسخ جمهوري اسلامي ايران نسبت به خروج احتمالي آمريکا از برجام بايد محکم، هوشمندانه و قاطعانه باشد. طي روزهاي اخير مقامات کشورمان صراحتا عنوان کرده اند که واکنش ايران نسبت به لغو توافق هسته اي 
براي آمريکا پشيمان کننده خواهد بود. بديهي است که دولت ترامپ در صورت خروج از برجام، بايد سخت ترين هزينه هاي ممکن را به لحاظ فني، حقوقي،سياسي و 
بين المللي بپردازد.بنابراين، تحولاتي که هم اکنون در کاخ سفيد و در قبال برجام مي گذرد،به مثابه  آماده باشي براي دستگاه سياست خارجي و اجرايي ما براي واکنش قاطعانه نسبت به نقض عهد آمريکاست. 
از سوي ديگر، به نظر مي رسد تقابل ايالات متحده آمريکا با روسيه و چين بر سر برجام طي هفته هاي آتي تشديد خواهد شد. از سوي ديگر، تروئيکاي اروپايي نيز چاره ااي جز اتخاذ مواضعي شفاف تر در خصوص توافق هسته اي با ايران ندارد. سوال اصلي اينجاست که آيا در آينده اي نزديک شاهد اتحاد علني تر ديگر اعضاي 
1+5 در مقابل ترامپ و دولت آمريکا ( بر سر برجام ) خواهيم بود يا به واسطه ادامه بازي دوگانه تروئيکاي اروپايي ، 
اين "اتحاد" همچنان شکلي کامل به خود نمي گيرد؟ در هر حال، پکن و مسکو علاوه بر اينکه دو بازيگر  عضو 
1+5 محسوب مي شوند، در نظام بين الملل نيز داراي قدرت مانور موثري هستند. در چنين شرايطي ديالوگ 5 بازيگر غير آمريکايي برجام، يعني پکن، مسکو،برلين، پاريس و لندن در آينده اي نزديک ديدني خواهد بود....

آدرس مطلب http://www.resalat-news.com/newspaper/page/9192/1/17376/0
ارسال دیدگاه
  • ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
  • دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
  • از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
  • دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
captcha