آرشیو
انتخاب نشریه


پايان کابوسي به نام داعش
خانه عنکبوتي فرو ريخت

فرزاد فرهادي
نيروهاي عراقي روز جمعه ۲۶ آبان‌ماه سال ۱۳۹۶ با فتح شهر راوه آخرين مرکز داعش در غرب اين کشور به اشغال تکفيري ها بر اين کشور خاتمه دادند تا پرونده داعش در اين کشور از نظر نظامي بسته شود.در ابتدا نگاهي به حوادث مهم ۳ سال اشغال مناطق گسترده اي از عراق به دست داعش داريم. در سال ۲۰۱۴ (۱۳۹۳) مناطق زيادي از عراق به اشغال داعش درآمد. در اين سال بود که تروريست‌هاي داعش موصل را به اشغال خود درآوردند و ابوبکر البغدادي سرکرده داعش خود را خليفه خواند.
در اين هنگام و در شرايطي که آمريکايي ها تماشاگر اوضاع بودند آيت الله سيستاني فتواي تاريخي خود را صادر کرد و به دنبال آن نيروهاي مردمي يا همان الحشدالشعبي در ۱۵ ژوئن ۲۰۱۴ ايجاد شد که نقش موثري در به زانو درآوردن داعش ايفا کرد.
در مرداد سال ۹۳ سد موصل، بزرگترين سد عراق به دست داعش افتاد. اين سد که به دليل ضعف ساختاري وضعيت باثباتي ندارد، دائما نياز به تزريق بتون براي استحکام دارد. با تسلط داعش بر اين سد، نگراني از شکستن آن و راه افتادن سيلابي مرگبار بالا گرفت. همزمان، داعش به سنجار حمله کرد، شهر ايزدي‌ها. بعد گزارش‌هايي از اعدام‌هاي دسته جمعي شهروندان و تجاوز جنسي به زنان منتشر شد. گروهي از آوارگان به کوهي در شمال شهر پناه بردند. تروريست‌هاي داعش دست به کشتار زدند.
در اسفندماه ۹۳ داعش شهر باستاني نمرود را ويران کرد. شهر تاريخي نمرود که از آن به عنوان نگين تمدن آشوري ياد مي‌شود در حاشيه رود دجله، حدود ۳۰کيلومتري جنوب‌شرقي موصل ساخته شده بود.تا پايان سال ۹۳، عراق صحنه خشونت‌هاي پياپي و گسترش سيطره داعش بود. بحران سياسي عراق، و ازهم پاشيده شدن ارتش، مقابله با داعش را کند و در بسياري از مناطق ناممکن کرده بود.
سال ۹۴  پيشروي نيروهاي عراقي به سمت تکريت آغاز شد. يازدهم فروردين همين سال نخست وزير عراق اعلام کرد که داعش از زادگاه صدام  رانده شده است. دراين نبرد نيروهاي حشد شعبي نقش موثري ايفا کردند.هنوز شادي پس گرفتن تکريت ادامه داشت که رمادي در غرب عراق به دست داعش افتاد. اين شهر مرکز استان الانبار در غرب عراق است در خرداد ماه سال ۹۴ عمليات پس گرفتن استان الانبار آغاز شد. نيروهاي حشد شعبي در اين عمليات نيز نقش موثر داشتند. در دي‌ماه همين سال  نيروهاي عراقي کنترل الرمادي را دست گرفتند.
در تير ماه سال ۹۵ ارتش عراق داعش را از فلوجه در ۵۰ کيلومتري بغداد بيرون راند. درگيري‌هاي کوچه به کوچه بيش از يک هفته ادامه داشت.مهمترين عمليات يعني بازپس گيري موصل در ۲۶ مهر سال ۹۵ شروع شد. در ماه آبان ارتش عراق وارد شرق موصل شد. سرعت پيشروي ارتش فراتر از انتظار بود. در آذرماه نيروهاي حشد الشعبي، يا بسيج مردمي عراق اعلام کردند که راه ورود و خروج داعش به غرب موصل را قطع کرده و عملا اين گروه به محاصره درآمده است.در فروردين سال ۹۶ يعني شش ماه بعد از آغاز عمليات موصل، ارتش عراق اعلام کرد که به داخل شهر قديم موصل نفوذ کرده است. دولت دليل کندي عمليات را حضور غير نظاميان اعلام کرد.
 در خرداد سال جاري ارتش عراق عمليات جديدي را براي تصرف غرب موصل آغاز کرد. سازمان ملل اعلام کرد که داعش حدود ۱۰۰ هزار نفر را به عنوان سپر انساني نگه داشته است. درآخرين روز خرداد، نيروهاي امنيتي عراق خبردادند که داعش مسجد جامع تاريخي النوري را منفجر کرده است. اين مسجد جايي بود که ابوبکر بغدادي اعلام خلافت کرد. حيدر عبادي اين اقدام داعش را نشانه شکست اين گروه دانست.
در تيرماه با ادامه عمليات موصل، حلقه محاصره داعش تنگ‌تر شد و در نهايت عصر روز ۱۸ تير، حيدر عبادي اعلام کرد که داعش از موصل رانده شده است.پس از آزادسازي موصل تلعفر در تابستان و الحويجه در جنوب غرب کرکوک و مناطق باقيمانده تحت اشغال در عراق در پاييز سال جاري از لوث داعش آزاد شد. در واقع با آزادسازي شهر راوه در غرب الانبار به حضور داعش در عراق خاتمه داده شد.اما اينک که داعش از نظر نظامي به پايان راه خود رسيده است اين سوال ايجاد مي شود که آيا عراقي ها از تروريسم رها مي شوند يا گروه‌هاي افراطي به شيوه هاي ديگري روي خواهند آورد؟
با توجه به حملات تروريستي اخير مي توان گفت که به نظر مي رسد تروريست‌هاي داعش پس از شکست از نظر نظامي و از دست دادن مناطق تحت اشغال خود طرح آتي خود را مشخص کرده اند و به تاکتيک ترور و قتل از طريق انفجارها براي ايجاد بي ثباتي روي خواهند آورد. در واقع خط افراطي که ابو مصعب الزرقاوي در سال ۲۰۰۴ با قتل و هدف قرار دادن غيرنظاميان شروع کرده بود با شدت گرفتن اختلافات ميان عراقي ها زمينه ساز ايجاد داعش از بطن القاعده شد تا به راحتي بتواند در سال ۲۰۱۴ به اشغال شهرهاي عراقي بپردازد.
عراقي ها امروز پس از سه سال نبردهاي سنگين و پرهزينه و ويراني هاي به بار آمده زياد و با جانفشاني موفق شدند که يک سوم مساحت کشورشان  در استان‌هاي الانبار، صلاح الدين و نينوا تحت اشغال داعش بازپس بگيرند اما پيروزي نظامي بر افراطي ها به منزله پايان کار نيست و بايد ريشه هاي افراط گري خشکيده شود. آنها به انفجار و ترور روي مي آورند و منتظر اختلافات سياستمداران مي مانند تا اين اختلافات تاثير خود را بر مردم بگذارد و آنگاه هسته هاي پنهان فعال مي شوند.
هنگامي که  موصل به دست تکفيري ها افتاد قريب به ۴۵ هزار نظامي حضور داشتند و تعداد داعشي ها زياد نبود اما در واقع هسته هاي پنهاني که تروريست‌ها قبلا در شهر ايجاد کرده بودند عامل سهولت کار تکفيري ها شد. موضوعي که در صلاح الدين و الانبار نيز مشابه آن تکرار شد.
درست است که از نظر نظامي ديگر داعش منطقه اي را در عراق تحت اشغال ندارد اما آيا هنگام فتح شهرها از سوي نيروهاي عراقي همه داعشي ها کشته شده اند يا به شيوه اي در لابلاي غيرنظاميان خود را پنهان کرده اند و به مناطق ديگر منتقل شده اند؟ طبعا نيروهاي عراقي فرصت بازرسي دقيق هويت همه افرادي که به همراه غيرنظاميان از مناطق خارج مي شدند نداشته اند. هر چند دواير اطلاعاتي عراقي نهايت کوشش خود را به کار بسته اند اما مشکل حل نشده است و برخي به احتمال زياد پنهان شده اند.بدون شک يکي از چالش‌هاي بزرگ دولت عراق پس از آزادسازي اين کشور از لوث داعش خانواده هايي است که يکي از افراد آن داعشي بوده اند که به مثابه خطري براي آينده خواهند بود.
به نوعي نبرد بعدي پس از پايان دادن به داعشي ها در عراق را بايد نبرد اطلاعاتي دانست که متکي به سرباز و تانکها نيست بلکه به اطلاعات بستگي دارد. جنگ با هسته هاي پنهان بايد ادامه پيدا کند و شيوه هاي امنيتي بايد تغيير کند زيرا تروريست‌هايي که توان جنگ به شکل کلاسيک را ندارند به شيوه هاي پنهان و حملات انتحاري روي مي آورند.
در اين راستا همکاري اطلاعاتي منطقه اي و بين المللي نيز براي مبارزه با تروريسم ضروري به نظر مي رسد تا اطلاعات دقيق از هسته هاي پنهان تروريستي و مکان‌هاي حضور آنها به دست آيد به ويژه که بسياري از داعشي ها پس از عمليات هاي نيروهاي عراقي به مناطق صحرايي گسترده ميان الانبار-صلاح الدين و موصل گريخته اند. پرواضح است که زمينه و ريشه هاي افراطي گري بايد در عراق خشکانده شود و اين از طريق ايجاد بسترهاي مناسب توسعه ميسر مي شود.
در پايان نکته اي که نبايد از نظر دور بماند توان بالاي نيروهاي عراقي در جنگ با داعش بود که نبرد «راوه» اوج اين مهارت و قدرت اين نيروها را نشان داد و داعشي‌ها که زماني دلهره و هراس فراوان در دل عراقي ها ايجاد مي کردند سرانجام چاره اي جز فرار و شکست نداشتند و نيروهاي عراقي ظرف چند ساعت موفق شدند که راوه را از لوث تکفيري ها آزاد کنند که اين از اهميت به سزايي برخوردار است. داعش ديگر در نقشه عراق جايي ندارد و اين به برکت نقش مهم مرجعيت و جانفشاني هاي نيروهاي عراقي به ويژه حشد شعبي ميسر شده است.

آدرس مطلب http://www.resalat-news.com/newspaper/page/9087/1/1575/0
ارسال دیدگاه
  • ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
  • دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
  • از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
  • دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
captcha